| (Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
{{ZakładkiTrzy|druga|Terala|Etnos}} | {{ZakładkiTrzy|druga|Terala|Etnos}} | ||
| − | + | [[File:terala2.jpg|upright=0.7|frameless|border|right]] | |
==='''Państwo i Społeczeństwo'''=== | ==='''Państwo i Społeczeństwo'''=== | ||
'''Obyczaje''' | '''Obyczaje''' | ||
| − | Terale są bardzo religijni i bardzo przesądni. Nigdy nie podróżują w czasie burzy, obawiając się gromu, ale miejsce (drzewo, a nawet chatę) uderzone piorunem uważają za pobłogosławione przez bogów. Oddają cześć duchom lasu i miejscom o naturalnej mocy, uroczyskom czy ostańcom, uważając, że są one emanacją boskiej siły i niesamowitości. | + | <br>Terale są bardzo religijni i bardzo przesądni. Nigdy nie podróżują w czasie burzy, obawiając się gromu, ale miejsce (drzewo, a nawet chatę) uderzone piorunem uważają za pobłogosławione przez bogów. Oddają cześć duchom lasu i miejscom o naturalnej mocy, uroczyskom czy ostańcom, uważając, że są one emanacją boskiej siły i niesamowitości. |
Są przekonani, że za progiem chaty czai się cały legion stworzeń, zazwyczaj czyhających na bezpieczeństwo dobrych ludzi…, w dużej części przypadków jest to zresztą prawda, stąd olbrzymia w Terali popularność profesji łowców potworów. | Są przekonani, że za progiem chaty czai się cały legion stworzeń, zazwyczaj czyhających na bezpieczeństwo dobrych ludzi…, w dużej części przypadków jest to zresztą prawda, stąd olbrzymia w Terali popularność profesji łowców potworów. | ||
| − | Terale świętują wiele razy w ciągu roku, największe święta nazywając Godami. Najważniejsze święta związane są z kołem roku i uprawą roli, w zimie świętuje się Gody Ognia, w czerwcu – Gody Rzeki, wiosną – Gody Ziemi, jesienią – Gody Plonów. Oprócz tego późną jesienią odbywa się tajemnicze i ponure Święto Przodków, w lutym Święto Gromu, w sierpniu – święto Słońca, w maju Święto Kwiatów. Na większość z tych świąt obyczaje są podobne – ludzie zbierają się na placach lub w domach najmożniejszego rodu okolicy, ofiarą dla bogów zwykle jest miodowy kołacz, ozdabiany rytualnymi symbolami. | + | <br>Terale świętują wiele razy w ciągu roku, największe święta nazywając Godami. Najważniejsze święta związane są z kołem roku i uprawą roli, w zimie świętuje się Gody Ognia, w czerwcu – Gody Rzeki, wiosną – Gody Ziemi, jesienią – Gody Plonów. Oprócz tego późną jesienią odbywa się tajemnicze i ponure Święto Przodków, w lutym Święto Gromu, w sierpniu – święto Słońca, w maju Święto Kwiatów. Na większość z tych świąt obyczaje są podobne – ludzie zbierają się na placach lub w domach najmożniejszego rodu okolicy, ofiarą dla bogów zwykle jest miodowy kołacz, ozdabiany rytualnymi symbolami. |
| − | Podobnie jest także przy świętach zaślubin, poprzedzanych przez równie huczne zrękowiny. Panna i kawaler paradują przez całą osadę, albo i ulice grodu, pięknie ubrani i ustrojeni w kwiaty, częstując wszystkich, których spotkają, weselnym kołaczem koniecznie własnoręcznie przez oboje pieczonym, w zamian otrzymując podarki i błogosławieństwa. Potem przed kapłanem składają sobie przysięgi i obdarowują się nawzajem, a w obyczaju jest także, że z zakrytymi oczami oboje naciągają jeden łuk razem i wypuszczają strzałę w pusty las, a od tego, w co strzała uderzy, wiele wróż się wywodzi. Specjalne baby-szeptuchy te wróżby czynią, specjalnymi, tajemnymi sposobami. | + | <br>Podobnie jest także przy świętach zaślubin, poprzedzanych przez równie huczne zrękowiny. Panna i kawaler paradują przez całą osadę, albo i ulice grodu, pięknie ubrani i ustrojeni w kwiaty, częstując wszystkich, których spotkają, weselnym kołaczem koniecznie własnoręcznie przez oboje pieczonym, w zamian otrzymując podarki i błogosławieństwa. Potem przed kapłanem składają sobie przysięgi i obdarowują się nawzajem, a w obyczaju jest także, że z zakrytymi oczami oboje naciągają jeden łuk razem i wypuszczają strzałę w pusty las, a od tego, w co strzała uderzy, wiele wróż się wywodzi. Specjalne baby-szeptuchy te wróżby czynią, specjalnymi, tajemnymi sposobami. |
Świętem w Terali są narodziny dziecięcia, świętem, choć innym, jest i śmierć, w obu przypadkach ludzie świętują razem, ucztując przy specjalnych, na dane święto przeznaczonych potrawach. | Świętem w Terali są narodziny dziecięcia, świętem, choć innym, jest i śmierć, w obu przypadkach ludzie świętują razem, ucztując przy specjalnych, na dane święto przeznaczonych potrawach. | ||
| − | Świętuje się pierwszy zasiew, świętuje się okadzanie barci leśnych i pobieranie miodu, świętuje się udane polowanie i wiele innych okazji, Terale są ogromnie skłonni do radości. Słodkie miody pitne i piwa są zwykle częścią owych uroczystości, podobnie jak dobre jadło i śpiew. Popularne w Terali jest garncarstwo i robione są całkiem dobrej jakości garnki. Nie są one jednak luksusowym towarem, częsty jest więc obyczaj „biesiadnego dzbanu” – do sporego sagana leje się trunek i dzban ten krąży wśród biesiadników, raz po raz dopełniany. Gdy biesiada ma się ku końcowi, dzban ten się tłucze w skorupy wraz z pewną intencją, po czym skorupy same zakopywane są w ziemi dla spełnienia życzenia. | + | <br>Świętuje się pierwszy zasiew, świętuje się okadzanie barci leśnych i pobieranie miodu, świętuje się udane polowanie i wiele innych okazji, Terale są ogromnie skłonni do radości. Słodkie miody pitne i piwa są zwykle częścią owych uroczystości, podobnie jak dobre jadło i śpiew. Popularne w Terali jest garncarstwo i robione są całkiem dobrej jakości garnki. Nie są one jednak luksusowym towarem, częsty jest więc obyczaj „biesiadnego dzbanu” – do sporego sagana leje się trunek i dzban ten krąży wśród biesiadników, raz po raz dopełniany. Gdy biesiada ma się ku końcowi, dzban ten się tłucze w skorupy wraz z pewną intencją, po czym skorupy same zakopywane są w ziemi dla spełnienia życzenia. |
'''Hierarchia społeczna''' | '''Hierarchia społeczna''' | ||
| − | Terale wyróżniają trzy stany społeczne, wedle zamożności, szacunku i posiadanych ziem. Najbardziej godnym stanem są kniazie - możnowładcy, posiadający połacie ziem i władający grodami. Stan, z którego pochodzą wojownicy, to witezie, zaś pozostali, trudniący się uprawą roli, bartnictwem i flisactwem to kmiecie. | + | <br>Terale wyróżniają trzy stany społeczne, wedle zamożności, szacunku i posiadanych ziem. Najbardziej godnym stanem są kniazie - możnowładcy, posiadający połacie ziem i władający grodami. Stan, z którego pochodzą wojownicy, to witezie, zaś pozostali, trudniący się uprawą roli, bartnictwem i flisactwem to kmiecie. |
Podstawową grupą, do której przynależy każdy Teral, jest ród. Wszystkich członków danego rodu łączą więc więzy krwi, a przynależność do niego określana jest zarówno po mieczu (po ojcu) jak i po kądzieli (po matce). Rody łączą się również z określoną przynależnością do danego stanu. Istnieją więc rody: kniaziowskie, witeziowskie i kmiece. Małżeństwa pomiędzy stanami nie są dobrze widziane, jeśli już zaistnieją, dzieci otrzymują pozycję wyższego stanem rodzica. | Podstawową grupą, do której przynależy każdy Teral, jest ród. Wszystkich członków danego rodu łączą więc więzy krwi, a przynależność do niego określana jest zarówno po mieczu (po ojcu) jak i po kądzieli (po matce). Rody łączą się również z określoną przynależnością do danego stanu. Istnieją więc rody: kniaziowskie, witeziowskie i kmiece. Małżeństwa pomiędzy stanami nie są dobrze widziane, jeśli już zaistnieją, dzieci otrzymują pozycję wyższego stanem rodzica. | ||
| − | Kilka rodów, zwykle różnego stanu, łączy się pod jednym znakiem. Znak to odpowiednik herbu, a dokładniej rodziny herbowej. Graficznie przedstawiony, jest noszony na stanicach (poprzecznych sztandarach, noszonych przez wybranego dziedzica rodu, zwanego chorążym) na wiece, do bitew, czy w poselstwach. Przewodnictwo w znaku zwykle pełni najpotężniejszy z rodów, najczęściej jeden z rodów horodeckich. Terale rozróżniają rozmaite społeczne czynniki, które decydują o prestiżu danego rodu i jego pozycji w znaku, a co za tym idzie – także o prestiżu danego znaku. Na szczycie tych zależności zwykle jest ilość posiadanych ziem, ilość przedstawicieli rodu na mianowanych przez wiece stanowiskach, ilość sojuszników i sprzymierzeńców, osobiste zasługi poszczególnych wodzów rodu i zwykła zamożność. | + | <br>Kilka rodów, zwykle różnego stanu, łączy się pod jednym znakiem. Znak to odpowiednik herbu, a dokładniej rodziny herbowej. Graficznie przedstawiony, jest noszony na stanicach (poprzecznych sztandarach, noszonych przez wybranego dziedzica rodu, zwanego chorążym) na wiece, do bitew, czy w poselstwach. Przewodnictwo w znaku zwykle pełni najpotężniejszy z rodów, najczęściej jeden z rodów horodeckich. Terale rozróżniają rozmaite społeczne czynniki, które decydują o prestiżu danego rodu i jego pozycji w znaku, a co za tym idzie – także o prestiżu danego znaku. Na szczycie tych zależności zwykle jest ilość posiadanych ziem, ilość przedstawicieli rodu na mianowanych przez wiece stanowiskach, ilość sojuszników i sprzymierzeńców, osobiste zasługi poszczególnych wodzów rodu i zwykła zamożność. |
'''Wiec''' | '''Wiec''' | ||
| − | Wedle najstarszych teralskich obyczajów najwyższą władzę nad wszystkimi mieszkańcami krainy pełnią wiece. Wiec to zgromadzenie starszyzny i przedstawicieli danego terytorium. Mogą zbierać się one w każdej wiosce lub okręgu, na obszarze jurysdykcji grodu. | + | <br>Wedle najstarszych teralskich obyczajów najwyższą władzę nad wszystkimi mieszkańcami krainy pełnią wiece. Wiec to zgromadzenie starszyzny i przedstawicieli danego terytorium. Mogą zbierać się one w każdej wiosce lub okręgu, na obszarze jurysdykcji grodu. |
Można wyróżnić trzy wielkie wiece: wschodni i zachodni, obejmujące zasięgiem wschodnią i zachodnią część kraju, oraz Wiec Wielki całego ludu Terali. Wiece mogą przyznawać godności, za zgodą możnych, których ziem owe godności dotyczą. Przykładowo: wiec nadaje godność komesa, czyli grododzierżcy, za zgodą przedstawiciela tego rodu, do którego należy gród. | Można wyróżnić trzy wielkie wiece: wschodni i zachodni, obejmujące zasięgiem wschodnią i zachodnią część kraju, oraz Wiec Wielki całego ludu Terali. Wiece mogą przyznawać godności, za zgodą możnych, których ziem owe godności dotyczą. Przykładowo: wiec nadaje godność komesa, czyli grododzierżcy, za zgodą przedstawiciela tego rodu, do którego należy gród. | ||
| − | Na wiecach głos decydujący mają przedstawiciele licznych kultów religijnych Terali. Niegdyś tylko wielcy kapłani zwani żercami mogli zwoływać wiece. | + | <br>Na wiecach głos decydujący mają przedstawiciele licznych kultów religijnych Terali. Niegdyś tylko wielcy kapłani zwani żercami mogli zwoływać wiece. |
Żerca był kapłanem, składającym bogom żertwę, czyli ofiarę od ludzi - można było go określić mianem arcykapłana. Ofiary składano w chramach, czyli świętych miejscach gdzie stały ołtarze, np. w świętych gajach, na szczytach gór lub przy źródłach. Z kolei ci kapłani, którzy nie mieli kontaktu z ludem, mieszkali w kącinach i samotniach położonych w trudno dostępnych miejscach. Oddawali się tam w spokoju medytacji i modłom. | Żerca był kapłanem, składającym bogom żertwę, czyli ofiarę od ludzi - można było go określić mianem arcykapłana. Ofiary składano w chramach, czyli świętych miejscach gdzie stały ołtarze, np. w świętych gajach, na szczytach gór lub przy źródłach. Z kolei ci kapłani, którzy nie mieli kontaktu z ludem, mieszkali w kącinach i samotniach położonych w trudno dostępnych miejscach. Oddawali się tam w spokoju medytacji i modłom. | ||
Obecnie najważniejszą grupą na wiecach są druidzi. Najstarsi pośród nich zwołują wiece i im przewodniczą. Druidyzm - na poły magiczny kult spersonifikowanej Natury, działającej według kosmicznych praw harmonii i równowagi - jest najstarszą religią Terali. Niewielu wie, iż język, którego druidzi z całego świata używają do układania zaklęć, to język staroteralski, dziś już nieużywany i znany tylko bardzo nielicznym. Druidzi także uczestniczą w wiecach wedle kowenów, czyli zgromadzeń druidzkich. | Obecnie najważniejszą grupą na wiecach są druidzi. Najstarsi pośród nich zwołują wiece i im przewodniczą. Druidyzm - na poły magiczny kult spersonifikowanej Natury, działającej według kosmicznych praw harmonii i równowagi - jest najstarszą religią Terali. Niewielu wie, iż język, którego druidzi z całego świata używają do układania zaklęć, to język staroteralski, dziś już nieużywany i znany tylko bardzo nielicznym. Druidzi także uczestniczą w wiecach wedle kowenów, czyli zgromadzeń druidzkich. | ||
| − | Wiece przydzielają przedstawicielom rodów różne funkcje, czyli godności lub zaszczyty, np. godność komesa grodu. Zaszczyceni mają obowiązek stawiać się na wiecach zależnie od rangi tych ostatnich - na przykład: funkcja wójta podlega pod wiec kmiecy, więc wójtowie mają obowiązek być na wiecu lecz komesi, których mianują wiece ziemskie, stawić się nie muszą. | + | <br>Wiece przydzielają przedstawicielom rodów różne funkcje, czyli godności lub zaszczyty, np. godność komesa grodu. Zaszczyceni mają obowiązek stawiać się na wiecach zależnie od rangi tych ostatnich - na przykład: funkcja wójta podlega pod wiec kmiecy, więc wójtowie mają obowiązek być na wiecu lecz komesi, których mianują wiece ziemskie, stawić się nie muszą. |
| − | Do godności, nadawanych na wiecach, należą: komes – pan na grodzie; wojewoda – najwyższy dowódca wojów, któremu wszystkie rody są posłuszne; starosta – zwierzchnik starszyzny kilku wsi; wójt – zwierzchnik starszyzny jednej wsi; czelnik – „ten, kto idzie na czele”, czyli wojskowy, związany ze zwiadem i forpocztą, a także ten, który idzie w posły; żupan – naczelnik okręgu (żupy); żupnik – namiestnik władcy do spraw górnictwa; władyka – władający zamkiem. | + | <br>Do godności, nadawanych na wiecach, należą: komes – pan na grodzie; wojewoda – najwyższy dowódca wojów, któremu wszystkie rody są posłuszne; starosta – zwierzchnik starszyzny kilku wsi; wójt – zwierzchnik starszyzny jednej wsi; czelnik – „ten, kto idzie na czele”, czyli wojskowy, związany ze zwiadem i forpocztą, a także ten, który idzie w posły; żupan – naczelnik okręgu (żupy); żupnik – namiestnik władcy do spraw górnictwa; władyka – władający zamkiem. |
Niewolnictwo | Niewolnictwo | ||
| − | W Terali istnieje niewolnictwo, ale znacznie odbiega ono od wersji wschodnich tego zjawiska. Niewolnikami stają się jeńcy wojenni, których nie stać na zapłacenie okupu. Przez okres dwóch lat taki niewolnik żył razem z mieszkańcami osady na zasadzie ograniczonego prawa, po czym miał możliwość odejścia lub pozostania i włączenia do wspólnoty. | + | <br>W Terali istnieje niewolnictwo, ale znacznie odbiega ono od wersji wschodnich tego zjawiska. Niewolnikami stają się jeńcy wojenni, których nie stać na zapłacenie okupu. Przez okres dwóch lat taki niewolnik żył razem z mieszkańcami osady na zasadzie ograniczonego prawa, po czym miał możliwość odejścia lub pozostania i włączenia do wspólnoty. |
| − | Znaki i rody Terali | + | |
| + | ====Znaki i rody Terali==== | ||
Terala nie ma własnych barw heraldycznych. Każdy z rodów, kręgów druidzkich, świątyń i grodów posługuje się własnym znakiem i barwą. | Terala nie ma własnych barw heraldycznych. Każdy z rodów, kręgów druidzkich, świątyń i grodów posługuje się własnym znakiem i barwą. | ||
Spośród najmożniejszych rodów kniaziowskich największym mirem cieszą się rody haradeckie (od słowa hrad czyli gród), to jest pięć rodów, które władają pięcioma największymi grodami Terali. Podobnie także określa się te rody, które rządzą pomniejszymi grodami (bo są i takie), ale nie są one tak potężne. | Spośród najmożniejszych rodów kniaziowskich największym mirem cieszą się rody haradeckie (od słowa hrad czyli gród), to jest pięć rodów, które władają pięcioma największymi grodami Terali. Podobnie także określa się te rody, które rządzą pomniejszymi grodami (bo są i takie), ale nie są one tak potężne. | ||
| − | + | <table> | |
| − | + | <tr> | |
| − | W kraju, podzielonym zwykle pomiędzy poszczególnych władyków, niełatwo było zapisać się szczególnie na kartach historii. Kilku jednak zostawiło po sobie pamięć trwającą przez pokolenia. | + | <th>Hrad</th><th>Znak</th><th>Ród horodecki</th><th>Rody kniaziowskie</th><th>Rody witeziowe</th><th>Rody kmiece</th> |
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th colspan="6"> | ||
| + | Terala Wschodnia | ||
| + | </th> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td rowspan="3"> | ||
| + | Karantania | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | <u>Karana</u> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Awdan | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Kietlicz, Birkut | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Wojniłła, Sulima | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jur, Sierpic | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Gozdawa | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Ostryróg | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Kłodzin, Bielawa | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jedlina, Bodzieniec | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jagodziec, Topor, Lemieszan | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Ogończyk | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Paszk | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jerzmany, Belina | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Niebór, Cios, Dąb | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Cebry, Dębnik, Dryjan | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td rowspan="3"> | ||
| + | Lęda | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | <u>Lędzica </u> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Orlicz | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Brzoza, Leliwa | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Bełza, Łukocze, Wyszkota | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Ciołek, Lipowiec | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Nałęcze | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Radzice | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Niedźwiedź, Sulimy | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Ostrzew, Oliwa, Hoksza | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Necznia, Odyniec | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Trzywdar | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Wilczany | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Ostroga | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Oksza, Drogodław, Zadora | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Saszor, Osęk, Płużyca | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td rowspan="2"> | ||
| + | Rody dzielnicy Bobru, które pozostały za granicą Wschodniej Terali | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Dołęga | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Przegonia | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Junosza, Pomian | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Rąban, Żarniec, Drzewica | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Bobry | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Konasza | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Ostroża, Leliw | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Hutor, Jagnięty, Jezierza | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td rowspan="2"> | ||
| + | Nitra | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | <u>Nitresz</u> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Kościesza | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Nabram, Ostrzew | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Parzyca, Oksza | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Szaszor, Ostoja | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Czewoja | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Wadwicz | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Wojmicz, Grzmibór, Szreniawa | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Zawotuł, Pasięga | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Gordzięga, Kuna, Dzik | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <th colspan="6"> | ||
| + | Terala Zachodnia | ||
| + | </th> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td rowspan="3"> | ||
| + | Bóbr | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | <u>Bobry</u> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Bojcza | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Goncz | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Zadora | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Rąban, Żarniec, Drzewica | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Dołęga | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Dargun | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jundziłła, Dęboróg | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Pawęża, Ryś | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Hutor, Jagnięty, Jezierza | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jastrzębiec | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Gryfy | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Żdania, Godzięba | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Gryzima, Karęga | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Jeż, Płużyca, Siekierz | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td rowspan="2"> | ||
| + | Sziszak | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | <u>Szyszaki</u> | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Bielina | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Dębiny, Kujawa | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Birkuta, Ciecierza, Groty | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Hutor, Jacyna | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | <tr> | ||
| + | <td> | ||
| + | Wikłacze | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Czerniawity | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Kościesza, Kotwicz | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Bończa | ||
| + | </td> | ||
| + | <td> | ||
| + | Łazęki, Kierdeja | ||
| + | </td> | ||
| + | </tr> | ||
| + | </table> | ||
| + | |||
| + | ====Wielcy ludzie Terali==== | ||
| + | <br>W kraju, podzielonym zwykle pomiędzy poszczególnych władyków, niełatwo było zapisać się szczególnie na kartach historii. Kilku jednak zostawiło po sobie pamięć trwającą przez pokolenia. | ||
Mesko, kniaź Lędy – rządził w czasach Elmeryka, zasłynął twardą postawą wobec innych grodów i wyprawami przeciw górskim orkom, wsparł najazd Elmeryka na Trynt, czyniąc Teralę wergundzkim protektoratem. | Mesko, kniaź Lędy – rządził w czasach Elmeryka, zasłynął twardą postawą wobec innych grodów i wyprawami przeciw górskim orkom, wsparł najazd Elmeryka na Trynt, czyniąc Teralę wergundzkim protektoratem. | ||
Dragan z Awdanów Karanawic – zwany Zjednoczycielem, powołany na wojewodę w 995 roku, podniósł kraj do obrony przeciwko najazdom samnijskim i jako pierwszy w historii zyskał poparcie całej Terali. Zerwał protekcję Wergundii, stając po stronie styryjskiej w Wielkiej Wojnie. Zginął podczas przeprawy przez rzekę, wcześniej otruty, w czasie inwazji Qa na Północ. | Dragan z Awdanów Karanawic – zwany Zjednoczycielem, powołany na wojewodę w 995 roku, podniósł kraj do obrony przeciwko najazdom samnijskim i jako pierwszy w historii zyskał poparcie całej Terali. Zerwał protekcję Wergundii, stając po stronie styryjskiej w Wielkiej Wojnie. Zginął podczas przeprawy przez rzekę, wcześniej otruty, w czasie inwazji Qa na Północ. | ||
| Linia 49: | Linia 336: | ||
* Żywia Zinatówna z Gryfów Jastrzębica– córka Dragana i qasyrańskiej arystokratki Zinateli, dla przypieczętowania sojuszu z Tryntem wyszła za mąż za dużo starszego od siebie Brynjolfa Gunnarsona, księcia Tryntu i Fiordu. | * Żywia Zinatówna z Gryfów Jastrzębica– córka Dragana i qasyrańskiej arystokratki Zinateli, dla przypieczętowania sojuszu z Tryntem wyszła za mąż za dużo starszego od siebie Brynjolfa Gunnarsona, księcia Tryntu i Fiordu. | ||
* Teralskie wierzenia | * Teralskie wierzenia | ||
| − | Terale czują się dziećmi lasu i z lasem wiąże się wszystko, co uważają za święte. Wielu wyznaje druidyzm jako formę religii równowagi. | + | <br>Terale czują się dziećmi lasu i z lasem wiąże się wszystko, co uważają za święte. Wielu wyznaje druidyzm jako formę religii równowagi. |
| − | Przez dłuższy czas po odejściu bogów (915) Terale nadal oddawali im cześć, zwłaszcza Silvie, czy Skogurowi, opiekunom lasu. Lecz kiedy Ci pozostawali głusi na wezwania, wiara w dawnych patronów zaczęła zanikać. W miejsce dawnych bogów Derwan jako kniaź wojewoda próbował zaszczepić kult Ziemowita-Aidana, jednak nie został on zaakceptowany przez Terali. Na to miejsce jednak zamorzutnie rozprzestrzeniła się przyniesiona przez Qa wiara w Opiekunów. | + | <br>Przez dłuższy czas po odejściu bogów (915) Terale nadal oddawali im cześć, zwłaszcza Silvie, czy Skogurowi, opiekunom lasu. Lecz kiedy Ci pozostawali głusi na wezwania, wiara w dawnych patronów zaczęła zanikać. W miejsce dawnych bogów Derwan jako kniaź wojewoda próbował zaszczepić kult Ziemowita-Aidana, jednak nie został on zaakceptowany przez Terali. Na to miejsce jednak zamorzutnie rozprzestrzeniła się przyniesiona przez Qa wiara w Opiekunów. |
| − | Terale wyobrazili sobie Pięciu jako postać boga o czterech twarzach na cztery strony świata – jako że częścią kultu była wizja, iż czterech bogów to jedność, którą obejmuje piąte bóstwo. Stąd przedstawienie albo uwzględniało piątą twarz skierowaną ku niebu, albo uznawano, że to właśnie jest Czterech w Jednym. Wizerunek Pięcioboga z czasem stał się niezwykle popularny i chętnie stawiany w miejscach uznanych za święte. | + | <br>Terale wyobrazili sobie Pięciu jako postać boga o czterech twarzach na cztery strony świata – jako że częścią kultu była wizja, iż czterech bogów to jedność, którą obejmuje piąte bóstwo. Stąd przedstawienie albo uwzględniało piątą twarz skierowaną ku niebu, albo uznawano, że to właśnie jest Czterech w Jednym. Wizerunek Pięcioboga z czasem stał się niezwykle popularny i chętnie stawiany w miejscach uznanych za święte. |
Oprócz bogów Terale czczą także rozliczne duchy, które związane są z lasem. Jest więc Stukacz, który zwodzi myśliwych, Żywie, sprawiające, że rodzą się młode zwierzęta, Rynwit Wielki Łowczy. Są Wiły, które sprowadzają obłęd, Zora, pani świtu, brzeginie, co topią kąpiących się w Wedrze, Poświst, co ucisza wichry, Ćmuk, który o zmierzchu pomylenie dróg zsyła, a i korgorusze, co mieszkają przy osadach i często postać kota przybierają. Wszystkim im należy się ofiara i obrzęd, choćby i krótki. Dlatego też w lasach bardzo często spotkać można miejsca, znaczone dziwnymi znakami, kręgi kamienne, menhiry - to właśnie miejsca mocy, gdzie ludzie składają ofiary duchom lasu. | Oprócz bogów Terale czczą także rozliczne duchy, które związane są z lasem. Jest więc Stukacz, który zwodzi myśliwych, Żywie, sprawiające, że rodzą się młode zwierzęta, Rynwit Wielki Łowczy. Są Wiły, które sprowadzają obłęd, Zora, pani świtu, brzeginie, co topią kąpiących się w Wedrze, Poświst, co ucisza wichry, Ćmuk, który o zmierzchu pomylenie dróg zsyła, a i korgorusze, co mieszkają przy osadach i często postać kota przybierają. Wszystkim im należy się ofiara i obrzęd, choćby i krótki. Dlatego też w lasach bardzo często spotkać można miejsca, znaczone dziwnymi znakami, kręgi kamienne, menhiry - to właśnie miejsca mocy, gdzie ludzie składają ofiary duchom lasu. | ||
Religia teralska z dawna opierała się na dwóch społecznych fundamentach – druidach i kapłanach. Koweny druidzkie to wyjątkowe miejsca w Terali, chronione zwyczajowym prawem, praktycznie niezależne od kniaziów i komesów. Druidzi mają gwarantowane prawo głosu na wiecach, w społeczności pełnią rolę sędziów, powierników, wychowawców młodzieży. Niejednokrotnie w kowenach ulokowane są sierocińce, które najczęściej najbardziej przypominają coś pośredniego między szkołą wojowników a akademią magii. Druidzi bynajmniej nie hołdują zasadom pacyfizmu, jako filozofia druidyzm jest bowiem dość brutalny, uznając naturalne prawo silniejszego. | Religia teralska z dawna opierała się na dwóch społecznych fundamentach – druidach i kapłanach. Koweny druidzkie to wyjątkowe miejsca w Terali, chronione zwyczajowym prawem, praktycznie niezależne od kniaziów i komesów. Druidzi mają gwarantowane prawo głosu na wiecach, w społeczności pełnią rolę sędziów, powierników, wychowawców młodzieży. Niejednokrotnie w kowenach ulokowane są sierocińce, które najczęściej najbardziej przypominają coś pośredniego między szkołą wojowników a akademią magii. Druidzi bynajmniej nie hołdują zasadom pacyfizmu, jako filozofia druidyzm jest bowiem dość brutalny, uznając naturalne prawo silniejszego. | ||
| − | Stan kapłański natomiast po odejściu dawnych bogów jest w olbrzymim kryzysie. Wielu kapłanów straciło sens swojej służby, nie umiejąc przyjąć i zaakceptować nowej religii. Liczni jednak przeszli ten krok, uznając, że posługa kapłańska stawia ich pomiędzy ludźmi, a bogami, jacykolwiek by nie byli, dla dobra obu stron. Powoli zatem stabilizuje się w Terali kult Pięciobogów, ich żercy noszą się w czerwieniach i składają ofiary z pięciu elementów, łatwo ich rozpoznać po tatuażach na rękach lub twarzy. | + | <br>Stan kapłański natomiast po odejściu dawnych bogów jest w olbrzymim kryzysie. Wielu kapłanów straciło sens swojej służby, nie umiejąc przyjąć i zaakceptować nowej religii. Liczni jednak przeszli ten krok, uznając, że posługa kapłańska stawia ich pomiędzy ludźmi, a bogami, jacykolwiek by nie byli, dla dobra obu stron. Powoli zatem stabilizuje się w Terali kult Pięciobogów, ich żercy noszą się w czerwieniach i składają ofiary z pięciu elementów, łatwo ich rozpoznać po tatuażach na rękach lub twarzy. |
| − | Kapłani dawniej pełnili role doradców, rozjemców, a przede wszystkim edukatorów, przy świątyniach i kącinach znajdowały się szkółki. Prowadzili także szpitale i przytułki. Obecnie ich rola jest ograniczona, większość tych funkcji przejęły druidzkie koweny. | + | <br>Kapłani dawniej pełnili role doradców, rozjemców, a przede wszystkim edukatorów, przy świątyniach i kącinach znajdowały się szkółki. Prowadzili także szpitale i przytułki. Obecnie ich rola jest ograniczona, większość tych funkcji przejęły druidzkie koweny. |
| − | Mesjanizm Ziemowita | + | ====Mesjanizm Ziemowita==== |
| − | + | Ziemowit był niezwykłym dzieckiem, urodzonym w mistycznych okolicznościach, prawdopodobnie umysłem bóstwa w ciele człowieka. Z własnej woli odszedł poza ziemski świat, a wkrótce po tym niewielka grupa, zafascynowanych nim wiernych, zaczęła szerzyć kult jego istoty. Szerzyli go Terale, na czele z Derwanem, szerzyli również członkowie organizacji, która niegdyś obrała sobie za cel zniszczenie bogów- Imperium. Obie strony upatrywały w nim Wyzwoliciela lub tego, który zastąpi im pustkę, pozostawioną przez starych patronów. | |
| − | Obecnie kult ten zanika i coraz rzadziej słyszy się o jego wyznawcach. | + | <br>Obecnie kult ten zanika i coraz rzadziej słyszy się o jego wyznawcach. |
===Mentalność=== | ===Mentalność=== | ||
| − | Terale z natury są bardzo wesołymi ludźmi, co wie każdy, kto miał kiedyś okazję w ich towarzystwie biesiadować. Są skorzy do pieśni i niezwykle gościnni, zgodnie ze świętą tradycją nigdy nie odmawiają gościny wędrowcom, a gdy kogoś goszczą, to wszystkim najlepszym, co mają w domu: jadłem, miodem i noclegiem. Witając się lub żegnając, składają głęboki ukłon, zamaszyście ręką sięgając niemal ziemi. Uwielbiają opowieści bohaterskie i pieśni przy ogniu, chętnie tańczą, a jeszcze chętniej piją. A jako że głowy mają mocne, to potem tańczą, śpiewają i prowadzą spory jeszcze chętniej | + | Terale z natury są bardzo wesołymi ludźmi, co wie każdy, kto miał kiedyś okazję w ich towarzystwie biesiadować. Są skorzy do pieśni i niezwykle gościnni, zgodnie ze świętą tradycją nigdy nie odmawiają gościny wędrowcom, a gdy kogoś goszczą, to wszystkim najlepszym, co mają w domu: jadłem, miodem i noclegiem. Witając się lub żegnając, składają głęboki ukłon, zamaszyście ręką sięgając niemal ziemi. Uwielbiają opowieści bohaterskie i pieśni przy ogniu, chętnie tańczą, a jeszcze chętniej piją. A jako że głowy mają mocne, to potem tańczą, śpiewają i prowadzą spory jeszcze chętniej. Są zwykle bardzo impulsywni, łatwo wpadają w gniew, ale i nie żywią długo urazy. Skorzy do brawury i popisów, cechują się odwagą, graniczącą z brakiem rozsądku. Potrafią dokonywać czynów iście wariackich: pójść z samą włócznią na niedźwiedzia lub urządzać wyścigi w spływaniu po wodospadach Wedry. Nade wszystko cenią sobie swobodę i niezależność, co często skutkuje pogardą dla władzy i porządku, a w konsekwencji - brakiem zorganizowania i bałaganem. |
| − | Ogromnie poważnie traktują małżeństwo, przysięgane w świątyni lub kowenie przed obliczami bogów, bowiem poważnie traktują samych bogów. Uznają możliwość ożenku z kilkoma kobietami, podobnie jak wzięcia więcej niż jednego męża, nie tolerują jednak zdrady. Za romans z inną osobą niż poślubiona grożą w Terali konsekwencje jak za zabójstwo (od lochu po napiętnowanie). Innym obyczajem jest forma kowenu, gdzie druidzi nie wiążą się małżeństwami, ale przed Naturą-Eą stanowią rodzinę, przez co dozwolone im jest utrzymywać relacje między sobą dowolne. Im także jednak nie wolno połączyć się z kobietą czy mężczyzną, związanymi małżeństwem. | + | <br>Ogromnie poważnie traktują małżeństwo, przysięgane w świątyni lub kowenie przed obliczami bogów, bowiem poważnie traktują samych bogów. Uznają możliwość ożenku z kilkoma kobietami, podobnie jak wzięcia więcej niż jednego męża, nie tolerują jednak zdrady. Za romans z inną osobą niż poślubiona grożą w Terali konsekwencje jak za zabójstwo (od lochu po napiętnowanie). Innym obyczajem jest forma kowenu, gdzie druidzi nie wiążą się małżeństwami, ale przed Naturą-Eą stanowią rodzinę, przez co dozwolone im jest utrzymywać relacje między sobą dowolne. Im także jednak nie wolno połączyć się z kobietą czy mężczyzną, związanymi małżeństwem. |
===Wygląd=== | ===Wygląd=== | ||
Mieszkańcy Kraju Grodów odziewają się najczęściej w lniane i wełniane proste tkaniny w naturalnych kolorach. Powszechne są brązy, zielenie i szarości. Terale najczęściej noszą proste tuniki (wciągane przez głowę, z rozcięciem pod szyją), które chętnie obszywają kolorowymi krajkami lub haftem. Na to narzucają kaftan o kroju podobnym do tuniki. Różni się od niej jedynie długością rękawa- kaftan ma krótszy rękaw . Mężczyźni noszą spodnie, wiązane przy kostkach, a nawet aż pod kolano, krajkami albo rzemieniem. Kobiety noszą bardzo charakterystyczne "fartuchy", które zwą się "zapona", są to w przybliżeniu prostokąty, połączone szelkami, które się nakłada na suknię lub też tunikę i spodnie, i sznuruje po bokach w pasie. Bywają one pięknie zdobione i wyszywane. | Mieszkańcy Kraju Grodów odziewają się najczęściej w lniane i wełniane proste tkaniny w naturalnych kolorach. Powszechne są brązy, zielenie i szarości. Terale najczęściej noszą proste tuniki (wciągane przez głowę, z rozcięciem pod szyją), które chętnie obszywają kolorowymi krajkami lub haftem. Na to narzucają kaftan o kroju podobnym do tuniki. Różni się od niej jedynie długością rękawa- kaftan ma krótszy rękaw . Mężczyźni noszą spodnie, wiązane przy kostkach, a nawet aż pod kolano, krajkami albo rzemieniem. Kobiety noszą bardzo charakterystyczne "fartuchy", które zwą się "zapona", są to w przybliżeniu prostokąty, połączone szelkami, które się nakłada na suknię lub też tunikę i spodnie, i sznuruje po bokach w pasie. Bywają one pięknie zdobione i wyszywane. | ||
| − | Niezależnie natomiast od płci, cały teralski strój dopełnia płaszcz, zapinany pod szyją. | + | <br>Niezależnie natomiast od płci, cały teralski strój dopełnia płaszcz, zapinany pod szyją. |
Z ozdób bardzo wyjątkowe dla Terali są tzw. naczółki, czyli opaski, którymi związują włosy. Panowie chętniej noszą skórzane, panie zaś - jedwabne, wyszywane i zdobione dodatkowo wymyślnymi pierścieniami, które nazywa się kabłączkami. | Z ozdób bardzo wyjątkowe dla Terali są tzw. naczółki, czyli opaski, którymi związują włosy. Panowie chętniej noszą skórzane, panie zaś - jedwabne, wyszywane i zdobione dodatkowo wymyślnymi pierścieniami, które nazywa się kabłączkami. | ||
| − | Prócz ozdób, którymi lubią się obwieszać, Terale mają zwyczaj malowania twarzy i ramion do walki we wzory, które zgodnie z wierzeniami, mają magiczną moc. | + | <br>Prócz ozdób, którymi lubią się obwieszać, Terale mają zwyczaj malowania twarzy i ramion do walki we wzory, które zgodnie z wierzeniami, mają magiczną moc. Kolory farb używanych do tych malunków to najczęściej kolory ziemi: zielenie i brązy, jednak używają czasem również czerwonego pigmentu. |
===Armia=== | ===Armia=== | ||
| − | + | [[File:terala5.jpg|upright=0.55|frameless|border|right]] | |
Wojsko Terali Wschodniej oraz Terali Zachodniej funkcjonuje na tych samych zasadach, to jest feudalnych i pospolitego ruszenia gdzie najbliższe regularnej armii są zbrojne drużyny kniaziowskie złożone z doświadczonych witeziów zapewniających sobie uzbrojenie i utrzymujących się z ziem nadanych przez kniaziów. Ci że kniaziowie służą zatem jako przywódcy cywilni i wojskowi, z różnym skutkiem dla skuteczności wojsk terlaskich. Każdy kniaź ma też obowiązek wysyłać część swoich zbrojnych lub równoważnik w pieniądzu do armii Wojewody danej Terali. Wreszcie w dobie wielkiej potrzeby kniaziowie i Wojewoda mogą zwołać pospolite ruszenie powołując pod broń nie tylko szlachciców, ale też kmiotów. | Wojsko Terali Wschodniej oraz Terali Zachodniej funkcjonuje na tych samych zasadach, to jest feudalnych i pospolitego ruszenia gdzie najbliższe regularnej armii są zbrojne drużyny kniaziowskie złożone z doświadczonych witeziów zapewniających sobie uzbrojenie i utrzymujących się z ziem nadanych przez kniaziów. Ci że kniaziowie służą zatem jako przywódcy cywilni i wojskowi, z różnym skutkiem dla skuteczności wojsk terlaskich. Każdy kniaź ma też obowiązek wysyłać część swoich zbrojnych lub równoważnik w pieniądzu do armii Wojewody danej Terali. Wreszcie w dobie wielkiej potrzeby kniaziowie i Wojewoda mogą zwołać pospolite ruszenie powołując pod broń nie tylko szlachciców, ale też kmiotów. | ||
| − | To ostatnie jest dość wyjątkowe, bowiem tradycyjnie wojaczką zajmuje się stan szlachty niższej w postaci rodów witeziowskich, które otrzymują nadania ziemskie od kniaziów w zamian za swoje usługi w charakterze wojów. Obowiązkiem owych rodów jest wysyłanie do drużyny kniaziowskiej przynajmniej jednego ze swych dzieci, zwykle jednak życie woja wybiera znacznie większa część młodych witeziów. Tym samym jest to najbardziej obyta w wojaczce grupa w Terali, jednak nie oznacza to iż pełni role dowódców. Najczęściej ta rola przypada kniaziom jako władcom Terli, niezależnie od ich wieku, doświadczenia czy zdolności. Oczywiście wielu kniaziów od najmłodszych lat przyuczanych jest do sztuki strategii i taktyki i równie wielu z nich ustępuje dowodzenia bardziej doświadczonym witeziom jednak w historii Terali nie brak przypadków gdzie duma wzięła górę nad rozsądkiem, często z opłakanymi skutkami. | + | <br>To ostatnie jest dość wyjątkowe, bowiem tradycyjnie wojaczką zajmuje się stan szlachty niższej w postaci rodów witeziowskich, które otrzymują nadania ziemskie od kniaziów w zamian za swoje usługi w charakterze wojów. Obowiązkiem owych rodów jest wysyłanie do drużyny kniaziowskiej przynajmniej jednego ze swych dzieci, zwykle jednak życie woja wybiera znacznie większa część młodych witeziów. Tym samym jest to najbardziej obyta w wojaczce grupa w Terali, jednak nie oznacza to iż pełni role dowódców. Najczęściej ta rola przypada kniaziom jako władcom Terli, niezależnie od ich wieku, doświadczenia czy zdolności. Oczywiście wielu kniaziów od najmłodszych lat przyuczanych jest do sztuki strategii i taktyki i równie wielu z nich ustępuje dowodzenia bardziej doświadczonym witeziom jednak w historii Terali nie brak przypadków gdzie duma wzięła górę nad rozsądkiem, często z opłakanymi skutkami. |
| − | Ze względu na swój kształt armia Terali nie posiada jednolitego umundurowania czy sprzętu, każdy witeź zobowiązany jest sam zapewnić sobie sprzęt do walki co rodzi wielkie różnice ze względu na zamożność rodów. Najczęstsze uzbrojenie stanowią zatem włócznie, długie topory teralskie zwane berdyszami, krótkie topory, tarcze o łezkowatym kształcie oraz łuki, w które wyposażona jest większość formacji. Bardziej zamożni witeziowie oraz kniaziowie tworzą oddziały pancernych piechurów odzianych w pancerze lamelkowe i łuskowe oraz wyposażonych w tarcze i szable. Te ostatnie stają się też coraz częstszym widokiem skutkiem poprawiającej się sytuacji finansowej. | + | <br>Ze względu na swój kształt armia Terali nie posiada jednolitego umundurowania czy sprzętu, każdy witeź zobowiązany jest sam zapewnić sobie sprzęt do walki co rodzi wielkie różnice ze względu na zamożność rodów. Najczęstsze uzbrojenie stanowią zatem włócznie, długie topory teralskie zwane berdyszami, krótkie topory, tarcze o łezkowatym kształcie oraz łuki, w które wyposażona jest większość formacji. Bardziej zamożni witeziowie oraz kniaziowie tworzą oddziały pancernych piechurów odzianych w pancerze lamelkowe i łuskowe oraz wyposażonych w tarcze i szable. Te ostatnie stają się też coraz częstszym widokiem skutkiem poprawiającej się sytuacji finansowej. |
| − | Najbardziej zamożni drużynnicy ruszają do walki konno w formacjach skocznej, lekkiej jazdy i nielicznej ciężkiej konnicy którym przypada zaszczyt i niedola bycia jedynymi z niewielu oddziałów zdolnych dognać chybkie arbany przeklętych Samnijczyków. Niemal równie rzadkim widokiem co konnica są w drużynach magowie. W obydwu Teralach niewielu jest Magów Akademickich, zaś kapłani i druidzi zwykle trzymają się swoich spraw, choć zdarzało się by któryś kowen drudziki, związany taką czy inną umową wysyłał swoich uczniów do drużyny lokalnego kniazia, a czasem i Wojewody. | + | <br>Najbardziej zamożni drużynnicy ruszają do walki konno w formacjach skocznej, lekkiej jazdy i nielicznej ciężkiej konnicy którym przypada zaszczyt i niedola bycia jedynymi z niewielu oddziałów zdolnych dognać chybkie arbany przeklętych Samnijczyków. Niemal równie rzadkim widokiem co konnica są w drużynach magowie. W obydwu Teralach niewielu jest Magów Akademickich, zaś kapłani i druidzi zwykle trzymają się swoich spraw, choć zdarzało się by któryś kowen drudziki, związany taką czy inną umową wysyłał swoich uczniów do drużyny lokalnego kniazia, a czasem i Wojewody. |
| − | + | ====Bractwo Tarczy Rugiewita==== | |
Zakon rycerzy – paladynów w służbie Modwita, zwanego w Teralach Rugiewitem. Pan Bractwa kojarzony jest raczej z Federacją Wergundzką, przez co podejście do niego bywa różne, jednak członkowie zakonu mozolnie pracują nad poprawą swego wizerunku przez służbę na rzecz pospólstwa. Zakon ma siłę około dwóch tysięcy braci, są dobrze wyposażeni i świetnie wyszkoleni. Trzecia część z nich to wędrowni wojowie, pełniący funkcję poniekąd pokrewną do strażników i stróżów dróg. Pozostałe dwie trzecie jest obecnie wynajęta Terali Wschodniej w ramach układu najemniczego i stanowią istotny element wojsk zaciężnych pod sztandarem Wojewody Gocława. | Zakon rycerzy – paladynów w służbie Modwita, zwanego w Teralach Rugiewitem. Pan Bractwa kojarzony jest raczej z Federacją Wergundzką, przez co podejście do niego bywa różne, jednak członkowie zakonu mozolnie pracują nad poprawą swego wizerunku przez służbę na rzecz pospólstwa. Zakon ma siłę około dwóch tysięcy braci, są dobrze wyposażeni i świetnie wyszkoleni. Trzecia część z nich to wędrowni wojowie, pełniący funkcję poniekąd pokrewną do strażników i stróżów dróg. Pozostałe dwie trzecie jest obecnie wynajęta Terali Wschodniej w ramach układu najemniczego i stanowią istotny element wojsk zaciężnych pod sztandarem Wojewody Gocława. | ||
| + | ===Inne=== | ||
====Imiona==== | ====Imiona==== | ||
| Linia 86: | Linia 374: | ||
Zgodnie z obyczajem Teral winien przedstawiać się formułą złożoną z czterech części. | Zgodnie z obyczajem Teral winien przedstawiać się formułą złożoną z czterech części. | ||
Pierwszą jest jego imię. Drugą zaś patronomik, czyli imię ojca (lub matki, w przypadku kobiet). Kolejną część tworzy nazwa rodu. Ostatnia część to nazwisko, czyli nazwa znaku, do którego przynależy dana osoba, z dodaną końcówką „owic” lub „ówna”. | Pierwszą jest jego imię. Drugą zaś patronomik, czyli imię ojca (lub matki, w przypadku kobiet). Kolejną część tworzy nazwa rodu. Ostatnia część to nazwisko, czyli nazwa znaku, do którego przynależy dana osoba, z dodaną końcówką „owic” lub „ówna”. | ||
| − | Tak więc zgodnie z obyczajem przedstawić się należy przykładowo tak: "Jestem Sulibor syn Wojana z (rodu) Dęborogu Dołęgowic", albo „jestem Dobromiła córka Wojsławy z Awdanów Karanówna”. Często wyróżniającym się jednostkom skraca się ich miano, używając tylko imienia i rodu albo tylko imienia i znaki, np. Dragan Karanawic, Derwan Jastrzębiec, Dragmira Awdanka. | + | <br>Tak więc zgodnie z obyczajem przedstawić się należy przykładowo tak: "Jestem Sulibor syn Wojana z (rodu) Dęborogu Dołęgowic", albo „jestem Dobromiła córka Wojsławy z Awdanów Karanówna”. Często wyróżniającym się jednostkom skraca się ich miano, używając tylko imienia i rodu albo tylko imienia i znaki, np. Dragan Karanawic, Derwan Jastrzębiec, Dragmira Awdanka. |
| − | Przykładowe imiona męskie: Czcibor, Dalimir, Dobromił, Izbor, Miłowit, Mścibór, Mysław, Przecław, Radomił, Siemomysł, Wilkomir. | + | <br>'''Przykładowe imiona męskie:''' ''Czcibor, Dalimir, Dobromił, Izbor, Miłowit, Mścibór, Mysław, Przecław, Radomił, Siemomysł, Wilkomir.'' |
| − | Przykładowe imiona żeńskie: Bolemira, Dalebora, Dobromiła, Jaromira, Milena, Mojmira, Nawojka, Przeborka, Wojcieszka, Żywia. | + | <br>'''Przykładowe imiona żeńskie:''' ''Bolemira, Dalebora, Dobromiła, Jaromira, Milena, Mojmira, Nawojka, Przeborka, Wojcieszka, Żywia.'' |
| + | |||
| + | ====Język==== | ||
| + | Terale nie posiadają osobnego alfabetu czy też języka. Mówią z charakterystycznym, miękkim akcentem, przeciągając końcówki i wymawiając „ł” jako „l”. | ||
Aktualna wersja na dzień 20:29, 2 mar 2026
|
|
Spis treści
Państwo i Społeczeństwo
Obyczaje
Terale są bardzo religijni i bardzo przesądni. Nigdy nie podróżują w czasie burzy, obawiając się gromu, ale miejsce (drzewo, a nawet chatę) uderzone piorunem uważają za pobłogosławione przez bogów. Oddają cześć duchom lasu i miejscom o naturalnej mocy, uroczyskom czy ostańcom, uważając, że są one emanacją boskiej siły i niesamowitości.
Są przekonani, że za progiem chaty czai się cały legion stworzeń, zazwyczaj czyhających na bezpieczeństwo dobrych ludzi…, w dużej części przypadków jest to zresztą prawda, stąd olbrzymia w Terali popularność profesji łowców potworów.
Terale świętują wiele razy w ciągu roku, największe święta nazywając Godami. Najważniejsze święta związane są z kołem roku i uprawą roli, w zimie świętuje się Gody Ognia, w czerwcu – Gody Rzeki, wiosną – Gody Ziemi, jesienią – Gody Plonów. Oprócz tego późną jesienią odbywa się tajemnicze i ponure Święto Przodków, w lutym Święto Gromu, w sierpniu – święto Słońca, w maju Święto Kwiatów. Na większość z tych świąt obyczaje są podobne – ludzie zbierają się na placach lub w domach najmożniejszego rodu okolicy, ofiarą dla bogów zwykle jest miodowy kołacz, ozdabiany rytualnymi symbolami.
Podobnie jest także przy świętach zaślubin, poprzedzanych przez równie huczne zrękowiny. Panna i kawaler paradują przez całą osadę, albo i ulice grodu, pięknie ubrani i ustrojeni w kwiaty, częstując wszystkich, których spotkają, weselnym kołaczem koniecznie własnoręcznie przez oboje pieczonym, w zamian otrzymując podarki i błogosławieństwa. Potem przed kapłanem składają sobie przysięgi i obdarowują się nawzajem, a w obyczaju jest także, że z zakrytymi oczami oboje naciągają jeden łuk razem i wypuszczają strzałę w pusty las, a od tego, w co strzała uderzy, wiele wróż się wywodzi. Specjalne baby-szeptuchy te wróżby czynią, specjalnymi, tajemnymi sposobami.
Świętem w Terali są narodziny dziecięcia, świętem, choć innym, jest i śmierć, w obu przypadkach ludzie świętują razem, ucztując przy specjalnych, na dane święto przeznaczonych potrawach.
Świętuje się pierwszy zasiew, świętuje się okadzanie barci leśnych i pobieranie miodu, świętuje się udane polowanie i wiele innych okazji, Terale są ogromnie skłonni do radości. Słodkie miody pitne i piwa są zwykle częścią owych uroczystości, podobnie jak dobre jadło i śpiew. Popularne w Terali jest garncarstwo i robione są całkiem dobrej jakości garnki. Nie są one jednak luksusowym towarem, częsty jest więc obyczaj „biesiadnego dzbanu” – do sporego sagana leje się trunek i dzban ten krąży wśród biesiadników, raz po raz dopełniany. Gdy biesiada ma się ku końcowi, dzban ten się tłucze w skorupy wraz z pewną intencją, po czym skorupy same zakopywane są w ziemi dla spełnienia życzenia.
Hierarchia społeczna
Terale wyróżniają trzy stany społeczne, wedle zamożności, szacunku i posiadanych ziem. Najbardziej godnym stanem są kniazie - możnowładcy, posiadający połacie ziem i władający grodami. Stan, z którego pochodzą wojownicy, to witezie, zaś pozostali, trudniący się uprawą roli, bartnictwem i flisactwem to kmiecie.
Podstawową grupą, do której przynależy każdy Teral, jest ród. Wszystkich członków danego rodu łączą więc więzy krwi, a przynależność do niego określana jest zarówno po mieczu (po ojcu) jak i po kądzieli (po matce). Rody łączą się również z określoną przynależnością do danego stanu. Istnieją więc rody: kniaziowskie, witeziowskie i kmiece. Małżeństwa pomiędzy stanami nie są dobrze widziane, jeśli już zaistnieją, dzieci otrzymują pozycję wyższego stanem rodzica.
Kilka rodów, zwykle różnego stanu, łączy się pod jednym znakiem. Znak to odpowiednik herbu, a dokładniej rodziny herbowej. Graficznie przedstawiony, jest noszony na stanicach (poprzecznych sztandarach, noszonych przez wybranego dziedzica rodu, zwanego chorążym) na wiece, do bitew, czy w poselstwach. Przewodnictwo w znaku zwykle pełni najpotężniejszy z rodów, najczęściej jeden z rodów horodeckich. Terale rozróżniają rozmaite społeczne czynniki, które decydują o prestiżu danego rodu i jego pozycji w znaku, a co za tym idzie – także o prestiżu danego znaku. Na szczycie tych zależności zwykle jest ilość posiadanych ziem, ilość przedstawicieli rodu na mianowanych przez wiece stanowiskach, ilość sojuszników i sprzymierzeńców, osobiste zasługi poszczególnych wodzów rodu i zwykła zamożność.
Wiec
Wedle najstarszych teralskich obyczajów najwyższą władzę nad wszystkimi mieszkańcami krainy pełnią wiece. Wiec to zgromadzenie starszyzny i przedstawicieli danego terytorium. Mogą zbierać się one w każdej wiosce lub okręgu, na obszarze jurysdykcji grodu.
Można wyróżnić trzy wielkie wiece: wschodni i zachodni, obejmujące zasięgiem wschodnią i zachodnią część kraju, oraz Wiec Wielki całego ludu Terali. Wiece mogą przyznawać godności, za zgodą możnych, których ziem owe godności dotyczą. Przykładowo: wiec nadaje godność komesa, czyli grododzierżcy, za zgodą przedstawiciela tego rodu, do którego należy gród.
Na wiecach głos decydujący mają przedstawiciele licznych kultów religijnych Terali. Niegdyś tylko wielcy kapłani zwani żercami mogli zwoływać wiece.
Żerca był kapłanem, składającym bogom żertwę, czyli ofiarę od ludzi - można było go określić mianem arcykapłana. Ofiary składano w chramach, czyli świętych miejscach gdzie stały ołtarze, np. w świętych gajach, na szczytach gór lub przy źródłach. Z kolei ci kapłani, którzy nie mieli kontaktu z ludem, mieszkali w kącinach i samotniach położonych w trudno dostępnych miejscach. Oddawali się tam w spokoju medytacji i modłom.
Obecnie najważniejszą grupą na wiecach są druidzi. Najstarsi pośród nich zwołują wiece i im przewodniczą. Druidyzm - na poły magiczny kult spersonifikowanej Natury, działającej według kosmicznych praw harmonii i równowagi - jest najstarszą religią Terali. Niewielu wie, iż język, którego druidzi z całego świata używają do układania zaklęć, to język staroteralski, dziś już nieużywany i znany tylko bardzo nielicznym. Druidzi także uczestniczą w wiecach wedle kowenów, czyli zgromadzeń druidzkich.
Wiece przydzielają przedstawicielom rodów różne funkcje, czyli godności lub zaszczyty, np. godność komesa grodu. Zaszczyceni mają obowiązek stawiać się na wiecach zależnie od rangi tych ostatnich - na przykład: funkcja wójta podlega pod wiec kmiecy, więc wójtowie mają obowiązek być na wiecu lecz komesi, których mianują wiece ziemskie, stawić się nie muszą.
Do godności, nadawanych na wiecach, należą: komes – pan na grodzie; wojewoda – najwyższy dowódca wojów, któremu wszystkie rody są posłuszne; starosta – zwierzchnik starszyzny kilku wsi; wójt – zwierzchnik starszyzny jednej wsi; czelnik – „ten, kto idzie na czele”, czyli wojskowy, związany ze zwiadem i forpocztą, a także ten, który idzie w posły; żupan – naczelnik okręgu (żupy); żupnik – namiestnik władcy do spraw górnictwa; władyka – władający zamkiem.
Niewolnictwo
W Terali istnieje niewolnictwo, ale znacznie odbiega ono od wersji wschodnich tego zjawiska. Niewolnikami stają się jeńcy wojenni, których nie stać na zapłacenie okupu. Przez okres dwóch lat taki niewolnik żył razem z mieszkańcami osady na zasadzie ograniczonego prawa, po czym miał możliwość odejścia lub pozostania i włączenia do wspólnoty.
Znaki i rody Terali
Terala nie ma własnych barw heraldycznych. Każdy z rodów, kręgów druidzkich, świątyń i grodów posługuje się własnym znakiem i barwą. Spośród najmożniejszych rodów kniaziowskich największym mirem cieszą się rody haradeckie (od słowa hrad czyli gród), to jest pięć rodów, które władają pięcioma największymi grodami Terali. Podobnie także określa się te rody, które rządzą pomniejszymi grodami (bo są i takie), ale nie są one tak potężne.
| Hrad | Znak | Ród horodecki | Rody kniaziowskie | Rody witeziowe | Rody kmiece |
|---|---|---|---|---|---|
|
Terala Wschodnia |
|||||
|
Karantania |
Karana |
Awdan |
Kietlicz, Birkut |
Wojniłła, Sulima |
Jur, Sierpic |
|
Gozdawa |
Ostryróg |
Kłodzin, Bielawa |
Jedlina, Bodzieniec |
Jagodziec, Topor, Lemieszan |
|
|
Ogończyk |
Paszk |
Jerzmany, Belina |
Niebór, Cios, Dąb |
Cebry, Dębnik, Dryjan |
|
|
Lęda |
Lędzica |
Orlicz |
Brzoza, Leliwa |
Bełza, Łukocze, Wyszkota |
Ciołek, Lipowiec |
|
Nałęcze |
Radzice |
Niedźwiedź, Sulimy |
Ostrzew, Oliwa, Hoksza |
Necznia, Odyniec |
|
|
Trzywdar |
Wilczany |
Ostroga |
Oksza, Drogodław, Zadora |
Saszor, Osęk, Płużyca |
|
|
Rody dzielnicy Bobru, które pozostały za granicą Wschodniej Terali |
Dołęga |
Przegonia |
Junosza, Pomian |
Rąban, Żarniec, Drzewica |
|
|
Bobry |
Konasza |
Ostroża, Leliw |
Hutor, Jagnięty, Jezierza |
||
|
Nitra |
Nitresz |
Kościesza |
Nabram, Ostrzew |
Parzyca, Oksza |
Szaszor, Ostoja |
|
Czewoja |
Wadwicz |
Wojmicz, Grzmibór, Szreniawa |
Zawotuł, Pasięga |
Gordzięga, Kuna, Dzik |
|
|
Terala Zachodnia |
|||||
|
Bóbr |
Bobry |
Bojcza |
Goncz |
Zadora |
Rąban, Żarniec, Drzewica |
|
Dołęga |
Dargun |
Jundziłła, Dęboróg |
Pawęża, Ryś |
Hutor, Jagnięty, Jezierza |
|
|
Jastrzębiec |
Gryfy |
Żdania, Godzięba |
Gryzima, Karęga |
Jeż, Płużyca, Siekierz |
|
|
Sziszak |
Szyszaki |
Bielina |
Dębiny, Kujawa |
Birkuta, Ciecierza, Groty |
Hutor, Jacyna |
|
Wikłacze |
Czerniawity |
Kościesza, Kotwicz |
Bończa |
Łazęki, Kierdeja |
|
Wielcy ludzie Terali
W kraju, podzielonym zwykle pomiędzy poszczególnych władyków, niełatwo było zapisać się szczególnie na kartach historii. Kilku jednak zostawiło po sobie pamięć trwającą przez pokolenia.
Mesko, kniaź Lędy – rządził w czasach Elmeryka, zasłynął twardą postawą wobec innych grodów i wyprawami przeciw górskim orkom, wsparł najazd Elmeryka na Trynt, czyniąc Teralę wergundzkim protektoratem.
Dragan z Awdanów Karanawic – zwany Zjednoczycielem, powołany na wojewodę w 995 roku, podniósł kraj do obrony przeciwko najazdom samnijskim i jako pierwszy w historii zyskał poparcie całej Terali. Zerwał protekcję Wergundii, stając po stronie styryjskiej w Wielkiej Wojnie. Zginął podczas przeprawy przez rzekę, wcześniej otruty, w czasie inwazji Qa na Północ.
- Samboja z Konaszów Bobrowicówna – chorąża bobrowicka, małżonka Dragana, matka Ziemowita-Aidana, uważanego za boga. Po zamachu na nią uznana za zmarłą, pod inną tożsamością związała się z Halfdanem Borgh Du, jarlem Wysokich Ziem. Objawienie Aidana miało miejsce właśnie w Tryncie.
- Vlad Imiesławowic, z Gryfów Jastrzębiec – wojewoda zachodniej Terali, w 915 r. podniósł kraj po śmierci Dragana i przystąpił do walki z Qa. Osamotniony, zginął w przegranej bitwie pod Dhe Slebithe. Jego imię obrosło legendą i stało się symbolem teralskiej szlachetności.
- Derwan syn Imisława Jastrzbiec rodu Gryfów wcześniej zwany “Strzygoniem”, wojewoda całej Terali od 915 r., wybrany przez wiec i zaakceptowany przez Qa. W Czasie Ciemności zasłynął pojednawczą polityką, chroniąc Teralę przed represjami. Dołączył do Wojny o Północ, rozpoczynając wojnę domową w 935 r., zakończoną układem w Dargun i podziałęm kraju. Wybrany na wojewodę Terali Zachodniej.
- Sulibor Wojsławic Awdan znaku Karana – komes Karantanii, chorąży Karanawiców. wojewoda wschodniej Terali, lat 65, doświadczony zagończyk i pogranicznik, weteran wojen granicznych z Samnią jeszcze pod sztandarami Dragana, swojego stryja i poprzedniego kniazia Terali. Dumny, uparty, mocno ufający w swoje możliwości, doświadczony, zginął w 939 r. pod koniec wojny domowej, prawdopodobnie w zamachu.
- Drogomir Konaszewicz z Bobrów – aspirujący do tytułu komesa grodu Bóbr, 29 l, młody, szybko awansujący, wcześniej witeź w armii Derwana Jastrzębca i wychowanek Akademii Jastrzębieckiej. Zarozumiały, zadziorny, ryzykant, arogancki, ma opinię takiego, pod którego rozkazami łatwo zdobyć sławę.
- Gosław Radzimił Junosza – kniaź rodu Junoszeny pod Lędą, słynie z honoru, służy Jastrzębcom z powodu hołdu i słowa złożonego gubernatorowi Qa. Rozsądny, odważny, zachowawczy w manewrach, bardzo szanowany. Doskonały łucznik, znakomicie dowodzi oddziałami strzelców. Po śmierci Sulibora i Dragmiry kniaź wojewoda wschodniej Terali.
- Dragmira Sulisławówna Awdanka znaku Karana – uważana za jedną z najpotężniejszych psioniczek swoich czasów, szara eminencja znaku Karany, nieformalna władczyni wschodniej Terali, w czasach okupacji Qa także gubernator, związana z wywiadem Aenthil. Zginęła w zamachu pod koniec wojny domowej w 939 r.
- Malemir Ogończyk, pogranicznik, dowódca zwiadu, chorąży znaku Ogończyków, spokrewniony z Awdanami przez matkę, wychowanek Sulisława Awdana. Młody, ambitny, swoje taktyki opiera na szybkich uderzeniach małych oddziałów jazdy na wzór samnijski.
- Nacław Lędzic, komes Lędy, rywal Awdanów, w czasie okupacji protegowany gubernatora Qa na terenie Terali, stronnik, ale i rywal Awdanów. Skłonny do śmiałych manewrów i zaskakujących posunięć, po zniszczeniu Lędy przez wergundzki IV tymen zaprzysięgły wróg Wergundii, zaangażowany w Pakt Szlaku Wedry. I
- Izbor Dargunowic znaku Czewoja, do niedawna wielki wróg kniazia Derwana, prowadzący na swoich ziemiach politykę oporu wobec okupanta i samego Derwana. Pięć lat wcześniej stracił w wyniku represji żonę i dwoje dzieci i od tamtego czasu zemsta wobec Qa stała się sensem jego życia. Bezwzględny w ocenach i decyzjach, słynie z drastycznych kar, wymierzanych zdrajcom i kolaborantom. Nie do końca wierzy Derwanowi, sojusz został zawarty wyłącznie dzięki mediacji druidów.
- Niedamir Nasławowic druid kowenu Eadha (Białej Topoli), zwierzchnik wedryjskiego Kręgu Kowenów, przywódca duchowy i religijny, dowódca zbrojnych.
- Tomir Szreniawita, syn Galiny, dowodzącej wojskami Derwana Jastrzębca, komes grodu Szyszak. Jego matkę zabito w zamach inspirowanym wpływami Qa, stąd uznawany jest za kolejnego, obok Izbora Dragunowica, wroga obecnej polityki Zachodniej Terali.
- Witomir Derwanowic z Gryfów Jastrzębiec – dziedzic rodu Gryf, ożeniony z córką Orma Borgh Du, syn i spadkobierca Derwana.
- Żywia Zinatówna z Gryfów Jastrzębica– córka Dragana i qasyrańskiej arystokratki Zinateli, dla przypieczętowania sojuszu z Tryntem wyszła za mąż za dużo starszego od siebie Brynjolfa Gunnarsona, księcia Tryntu i Fiordu.
- Teralskie wierzenia
Terale czują się dziećmi lasu i z lasem wiąże się wszystko, co uważają za święte. Wielu wyznaje druidyzm jako formę religii równowagi.
Przez dłuższy czas po odejściu bogów (915) Terale nadal oddawali im cześć, zwłaszcza Silvie, czy Skogurowi, opiekunom lasu. Lecz kiedy Ci pozostawali głusi na wezwania, wiara w dawnych patronów zaczęła zanikać. W miejsce dawnych bogów Derwan jako kniaź wojewoda próbował zaszczepić kult Ziemowita-Aidana, jednak nie został on zaakceptowany przez Terali. Na to miejsce jednak zamorzutnie rozprzestrzeniła się przyniesiona przez Qa wiara w Opiekunów.
Terale wyobrazili sobie Pięciu jako postać boga o czterech twarzach na cztery strony świata – jako że częścią kultu była wizja, iż czterech bogów to jedność, którą obejmuje piąte bóstwo. Stąd przedstawienie albo uwzględniało piątą twarz skierowaną ku niebu, albo uznawano, że to właśnie jest Czterech w Jednym. Wizerunek Pięcioboga z czasem stał się niezwykle popularny i chętnie stawiany w miejscach uznanych za święte.
Oprócz bogów Terale czczą także rozliczne duchy, które związane są z lasem. Jest więc Stukacz, który zwodzi myśliwych, Żywie, sprawiające, że rodzą się młode zwierzęta, Rynwit Wielki Łowczy. Są Wiły, które sprowadzają obłęd, Zora, pani świtu, brzeginie, co topią kąpiących się w Wedrze, Poświst, co ucisza wichry, Ćmuk, który o zmierzchu pomylenie dróg zsyła, a i korgorusze, co mieszkają przy osadach i często postać kota przybierają. Wszystkim im należy się ofiara i obrzęd, choćby i krótki. Dlatego też w lasach bardzo często spotkać można miejsca, znaczone dziwnymi znakami, kręgi kamienne, menhiry - to właśnie miejsca mocy, gdzie ludzie składają ofiary duchom lasu.
Religia teralska z dawna opierała się na dwóch społecznych fundamentach – druidach i kapłanach. Koweny druidzkie to wyjątkowe miejsca w Terali, chronione zwyczajowym prawem, praktycznie niezależne od kniaziów i komesów. Druidzi mają gwarantowane prawo głosu na wiecach, w społeczności pełnią rolę sędziów, powierników, wychowawców młodzieży. Niejednokrotnie w kowenach ulokowane są sierocińce, które najczęściej najbardziej przypominają coś pośredniego między szkołą wojowników a akademią magii. Druidzi bynajmniej nie hołdują zasadom pacyfizmu, jako filozofia druidyzm jest bowiem dość brutalny, uznając naturalne prawo silniejszego.
Stan kapłański natomiast po odejściu dawnych bogów jest w olbrzymim kryzysie. Wielu kapłanów straciło sens swojej służby, nie umiejąc przyjąć i zaakceptować nowej religii. Liczni jednak przeszli ten krok, uznając, że posługa kapłańska stawia ich pomiędzy ludźmi, a bogami, jacykolwiek by nie byli, dla dobra obu stron. Powoli zatem stabilizuje się w Terali kult Pięciobogów, ich żercy noszą się w czerwieniach i składają ofiary z pięciu elementów, łatwo ich rozpoznać po tatuażach na rękach lub twarzy.
Kapłani dawniej pełnili role doradców, rozjemców, a przede wszystkim edukatorów, przy świątyniach i kącinach znajdowały się szkółki. Prowadzili także szpitale i przytułki. Obecnie ich rola jest ograniczona, większość tych funkcji przejęły druidzkie koweny.
Mesjanizm Ziemowita
Ziemowit był niezwykłym dzieckiem, urodzonym w mistycznych okolicznościach, prawdopodobnie umysłem bóstwa w ciele człowieka. Z własnej woli odszedł poza ziemski świat, a wkrótce po tym niewielka grupa, zafascynowanych nim wiernych, zaczęła szerzyć kult jego istoty. Szerzyli go Terale, na czele z Derwanem, szerzyli również członkowie organizacji, która niegdyś obrała sobie za cel zniszczenie bogów- Imperium. Obie strony upatrywały w nim Wyzwoliciela lub tego, który zastąpi im pustkę, pozostawioną przez starych patronów.
Obecnie kult ten zanika i coraz rzadziej słyszy się o jego wyznawcach.
Mentalność
Terale z natury są bardzo wesołymi ludźmi, co wie każdy, kto miał kiedyś okazję w ich towarzystwie biesiadować. Są skorzy do pieśni i niezwykle gościnni, zgodnie ze świętą tradycją nigdy nie odmawiają gościny wędrowcom, a gdy kogoś goszczą, to wszystkim najlepszym, co mają w domu: jadłem, miodem i noclegiem. Witając się lub żegnając, składają głęboki ukłon, zamaszyście ręką sięgając niemal ziemi. Uwielbiają opowieści bohaterskie i pieśni przy ogniu, chętnie tańczą, a jeszcze chętniej piją. A jako że głowy mają mocne, to potem tańczą, śpiewają i prowadzą spory jeszcze chętniej. Są zwykle bardzo impulsywni, łatwo wpadają w gniew, ale i nie żywią długo urazy. Skorzy do brawury i popisów, cechują się odwagą, graniczącą z brakiem rozsądku. Potrafią dokonywać czynów iście wariackich: pójść z samą włócznią na niedźwiedzia lub urządzać wyścigi w spływaniu po wodospadach Wedry. Nade wszystko cenią sobie swobodę i niezależność, co często skutkuje pogardą dla władzy i porządku, a w konsekwencji - brakiem zorganizowania i bałaganem.
Ogromnie poważnie traktują małżeństwo, przysięgane w świątyni lub kowenie przed obliczami bogów, bowiem poważnie traktują samych bogów. Uznają możliwość ożenku z kilkoma kobietami, podobnie jak wzięcia więcej niż jednego męża, nie tolerują jednak zdrady. Za romans z inną osobą niż poślubiona grożą w Terali konsekwencje jak za zabójstwo (od lochu po napiętnowanie). Innym obyczajem jest forma kowenu, gdzie druidzi nie wiążą się małżeństwami, ale przed Naturą-Eą stanowią rodzinę, przez co dozwolone im jest utrzymywać relacje między sobą dowolne. Im także jednak nie wolno połączyć się z kobietą czy mężczyzną, związanymi małżeństwem.
Wygląd
Mieszkańcy Kraju Grodów odziewają się najczęściej w lniane i wełniane proste tkaniny w naturalnych kolorach. Powszechne są brązy, zielenie i szarości. Terale najczęściej noszą proste tuniki (wciągane przez głowę, z rozcięciem pod szyją), które chętnie obszywają kolorowymi krajkami lub haftem. Na to narzucają kaftan o kroju podobnym do tuniki. Różni się od niej jedynie długością rękawa- kaftan ma krótszy rękaw . Mężczyźni noszą spodnie, wiązane przy kostkach, a nawet aż pod kolano, krajkami albo rzemieniem. Kobiety noszą bardzo charakterystyczne "fartuchy", które zwą się "zapona", są to w przybliżeniu prostokąty, połączone szelkami, które się nakłada na suknię lub też tunikę i spodnie, i sznuruje po bokach w pasie. Bywają one pięknie zdobione i wyszywane.
Niezależnie natomiast od płci, cały teralski strój dopełnia płaszcz, zapinany pod szyją.
Z ozdób bardzo wyjątkowe dla Terali są tzw. naczółki, czyli opaski, którymi związują włosy. Panowie chętniej noszą skórzane, panie zaś - jedwabne, wyszywane i zdobione dodatkowo wymyślnymi pierścieniami, które nazywa się kabłączkami.
Prócz ozdób, którymi lubią się obwieszać, Terale mają zwyczaj malowania twarzy i ramion do walki we wzory, które zgodnie z wierzeniami, mają magiczną moc. Kolory farb używanych do tych malunków to najczęściej kolory ziemi: zielenie i brązy, jednak używają czasem również czerwonego pigmentu.
Armia
Wojsko Terali Wschodniej oraz Terali Zachodniej funkcjonuje na tych samych zasadach, to jest feudalnych i pospolitego ruszenia gdzie najbliższe regularnej armii są zbrojne drużyny kniaziowskie złożone z doświadczonych witeziów zapewniających sobie uzbrojenie i utrzymujących się z ziem nadanych przez kniaziów. Ci że kniaziowie służą zatem jako przywódcy cywilni i wojskowi, z różnym skutkiem dla skuteczności wojsk terlaskich. Każdy kniaź ma też obowiązek wysyłać część swoich zbrojnych lub równoważnik w pieniądzu do armii Wojewody danej Terali. Wreszcie w dobie wielkiej potrzeby kniaziowie i Wojewoda mogą zwołać pospolite ruszenie powołując pod broń nie tylko szlachciców, ale też kmiotów.
To ostatnie jest dość wyjątkowe, bowiem tradycyjnie wojaczką zajmuje się stan szlachty niższej w postaci rodów witeziowskich, które otrzymują nadania ziemskie od kniaziów w zamian za swoje usługi w charakterze wojów. Obowiązkiem owych rodów jest wysyłanie do drużyny kniaziowskiej przynajmniej jednego ze swych dzieci, zwykle jednak życie woja wybiera znacznie większa część młodych witeziów. Tym samym jest to najbardziej obyta w wojaczce grupa w Terali, jednak nie oznacza to iż pełni role dowódców. Najczęściej ta rola przypada kniaziom jako władcom Terli, niezależnie od ich wieku, doświadczenia czy zdolności. Oczywiście wielu kniaziów od najmłodszych lat przyuczanych jest do sztuki strategii i taktyki i równie wielu z nich ustępuje dowodzenia bardziej doświadczonym witeziom jednak w historii Terali nie brak przypadków gdzie duma wzięła górę nad rozsądkiem, często z opłakanymi skutkami.
Ze względu na swój kształt armia Terali nie posiada jednolitego umundurowania czy sprzętu, każdy witeź zobowiązany jest sam zapewnić sobie sprzęt do walki co rodzi wielkie różnice ze względu na zamożność rodów. Najczęstsze uzbrojenie stanowią zatem włócznie, długie topory teralskie zwane berdyszami, krótkie topory, tarcze o łezkowatym kształcie oraz łuki, w które wyposażona jest większość formacji. Bardziej zamożni witeziowie oraz kniaziowie tworzą oddziały pancernych piechurów odzianych w pancerze lamelkowe i łuskowe oraz wyposażonych w tarcze i szable. Te ostatnie stają się też coraz częstszym widokiem skutkiem poprawiającej się sytuacji finansowej.
Najbardziej zamożni drużynnicy ruszają do walki konno w formacjach skocznej, lekkiej jazdy i nielicznej ciężkiej konnicy którym przypada zaszczyt i niedola bycia jedynymi z niewielu oddziałów zdolnych dognać chybkie arbany przeklętych Samnijczyków. Niemal równie rzadkim widokiem co konnica są w drużynach magowie. W obydwu Teralach niewielu jest Magów Akademickich, zaś kapłani i druidzi zwykle trzymają się swoich spraw, choć zdarzało się by któryś kowen drudziki, związany taką czy inną umową wysyłał swoich uczniów do drużyny lokalnego kniazia, a czasem i Wojewody.
Bractwo Tarczy Rugiewita
Zakon rycerzy – paladynów w służbie Modwita, zwanego w Teralach Rugiewitem. Pan Bractwa kojarzony jest raczej z Federacją Wergundzką, przez co podejście do niego bywa różne, jednak członkowie zakonu mozolnie pracują nad poprawą swego wizerunku przez służbę na rzecz pospólstwa. Zakon ma siłę około dwóch tysięcy braci, są dobrze wyposażeni i świetnie wyszkoleni. Trzecia część z nich to wędrowni wojowie, pełniący funkcję poniekąd pokrewną do strażników i stróżów dróg. Pozostałe dwie trzecie jest obecnie wynajęta Terali Wschodniej w ramach układu najemniczego i stanowią istotny element wojsk zaciężnych pod sztandarem Wojewody Gocława.
Inne
Imiona
Zgodnie z obyczajem Teral winien przedstawiać się formułą złożoną z czterech części.
Pierwszą jest jego imię. Drugą zaś patronomik, czyli imię ojca (lub matki, w przypadku kobiet). Kolejną część tworzy nazwa rodu. Ostatnia część to nazwisko, czyli nazwa znaku, do którego przynależy dana osoba, z dodaną końcówką „owic” lub „ówna”.
Tak więc zgodnie z obyczajem przedstawić się należy przykładowo tak: "Jestem Sulibor syn Wojana z (rodu) Dęborogu Dołęgowic", albo „jestem Dobromiła córka Wojsławy z Awdanów Karanówna”. Często wyróżniającym się jednostkom skraca się ich miano, używając tylko imienia i rodu albo tylko imienia i znaki, np. Dragan Karanawic, Derwan Jastrzębiec, Dragmira Awdanka.
Przykładowe imiona męskie: Czcibor, Dalimir, Dobromił, Izbor, Miłowit, Mścibór, Mysław, Przecław, Radomił, Siemomysł, Wilkomir.
Przykładowe imiona żeńskie: Bolemira, Dalebora, Dobromiła, Jaromira, Milena, Mojmira, Nawojka, Przeborka, Wojcieszka, Żywia.
Język
Terale nie posiadają osobnego alfabetu czy też języka. Mówią z charakterystycznym, miękkim akcentem, przeciągając końcówki i wymawiając „ł” jako „l”.