Zmiany

[[File:liryzja2.jpg|upright=|frameless|border|right]]

Liryzja rozpoczęła swoją historię wraz wędrówką ludów Fiordu w dół Sankary. W przeciągu kilku dekad stała się centrum politycznym i gospodarczym całego ludzkiego świata na zachód od Bramy Itharos. Stamtąd też ruszyła ekspansja na północ, aż po dalekie fiordy według legend mających być krainą “miodem i mlekiem” płynącą. Połowa V wieku była szczytem potęgi Liryzji. Jej terytoria obejmowały wszystkie wybrzeża: od najdalej wysuniętych peryferii Fiordu, przez wybrzeża Tryntu, ujście Wielkich Rzek, aż po Mercję i granicę z Talsoi - wyłączając półwysep Shamaroth. Kres potęgi Liryzji przyszedł wraz z końcem V wieku. Najpierw doszło do buntu jarlów na Fiordzie i utraty owej bezcennej kolonii. Krótko potem zbuntowany książę Hakon Tradamon doprowadził do oderwania się Askaronu i utworzenia księstwa Tryntu. Nim Liryzowie zdołali przedsięwziąć jakiekolwiek kroki przeciw jarlom czy Tradamonitom, przez północne dorzecze Sankary przetoczyły się nowe ludy, zwane Ludami Rzeki. Liryzja, ostatecznie zrezygnowawszy z mocarstwowych ambicji, stała się niedużym państwem, który jednak skupiał w sobie niemal cały ludzki handel morski i rzeczny na świecie. Z biegiem lat coraz większą kontrolę nad państwem zaczęła przejmować Liga Kupiecka, dodatkowo wzmacniając powiązania handlowe Liryzji ze światem i zwiększając jej bogactwo, lecz ubezwłasnowolniając ją pod względem militarnym.

W 911 roku ruiny miasta Birka zostały odgrodzone wojskowym kordonem i szerokim pasem bezpieczeństwa od reszty Liryzji. Przyczyny tego stanu rzeczy poznano dopiero później, w 937 roku, kiedy wyszły na jaw mechanizmy działania bomby minerałowej, która wybuchła w Birce. Przerażający stopień zniszczeń okazał się być dziełem nie tylko bomby, ale także mieszających się w to sił nadprzyrodzonych.

Lata okupacji Zapołudnia były dla Liryzji czasem anarchii i chaosu. Kraj został wydrenowany z bogactw i właściwie pozostawiony sam sobie. Więzi między poszczególnymi regionami, miastami i osadami pękły. Zapołudniowym okupantom była na rękę rosnąca anarchia, rozpad więzi społecznych i struktur państwa. Liryzja funkcjonowała dzięki szlakowi handlowemu wzdłuż Sankary, gdy tego zabrakło, zabrakło też podstawy ekonomii kraju.

W roku 937 Liryzja stanowiła smutny obraz anarchii i zniszczenia. Mieszkańcy funkcjonowali w mafijnych układach, próbując zastąpić strukturę państwa jakimkolwiek aparatem wprowadzającym porządek, w efekcie otrzymując społeczeństwo przesiąknięte przestępczością i zbrodnią.

Najsilniejsza z rodzin liryzyjskich, Rosgalenowie, doprowadziła w 937 r. do zwołania ogólnokrajowego Thingu, który podjął decyzje o dalszych losach kraju. Liryzja odrzuciła propozycję dołączeniem do Tryntu i Fiordu jako trzecie księstwo unii, odrzuciła także wizję samodzielnego zaprowadzenia porządku na własnym terenie. Zwyciężyła koncepcja dołączenia do Federacji Wergundzkiej jako księstwo elekcyjne.

Rok później przez kraj przetoczyła się kolejna fala najazdu Zapołudnia. Wergundzkie tymeny nie były w stanie zatrzymać inwazji armii Utzyao, która zatrzymała się dopiero pod Akwirgranem. Paradoksalnie jednak mobilizacja i wspólna obrona wybrzeża odniosły pozytywny skutek w mentalności zniszczonego kraju. Ludzie odzyskiwali poczucie godności i wiarę w możliwość decydowania o sobie.

Po dwóch latach od przejścia Utzyao odbudowa Liryzji trwała na dobre. Wsparcie wielkiego mocarstwa dawało stabilność ekonomiczną, dobrą podstawę do odbudowy ładu społecznego. Ród Rosgalenów stał się najpotężniejszą siłą polityczną małego księstwa, sprawnie zarządzając wojskiem, handlem i innymi aspektami państwa.

[[File:liryzja1.jpg|upright=|frameless|border|right]]

Sytuację znacząco zmienił lawinowy rozwój technologii magicznych. W Nowej Birce już pod koniec 942 r. ruszyła eksperymentalna maszyna, służąca do pogłębiania sztucznych kanałów. Maszyna zastępowała pracę kilkuset ludzi, a energię czerpała bezpośrednio z sieci geomantycznej.

W 950 roku w czasie kryzysu geomantycznego w ataku eskhar poległ książę elektor Rorik Rosgalen. Wraz z jego śmiercią skończyła się okres pro-wergundzki w historii kraju. Wkrótce liryzyjski thang zdecydował o zerwaniu umowy z Federacją i zniesieniu protektoratu. Pozostawiono co prawda korzystne umowy celne, ale Liryzja trwale odłączyła się od Wergundii, korzystając z absolutnego braku możliwości reakcji protektora. Po roku wybrano także nowego władcę, była to Freyra Aslodottir Rosgalen.

Port w Nowej Birce rozwijał się z każdym rokiem, bogacąc się teraz na obsłudze dwóch szlakow handlowych - starego na Sankarze i nowego Szlaku Wedry. Towary z Ofiru, a przez Ofir także z Pethabanu, podążały na Zapołudnie, stamtąd zaś docierały transporty mineralu do rdzeni, zas jedni i drudzy płacili miastu cło i skład. Nowa Birka stała się także główną siedzibą Kompanii Nowej Magii, a także stolicą Kongresu Wolnych Narodów.