{{RamkaOstrzezenie|entery=<small><br></small>|tresc='''Ważne''' <br><br>Treści na tej stronie są zaaktualizowane do fabuły "Ciężar Przysięgi" Silberberg 2025. Jednak w ciągu najbliższych tygodni może zmienić się system prezentacji tych danych. trakcie aktualizacji <br> }}[[File:liryzja2.jpg|upright=|frameless|border|right]]'''Liryzja''' - księstwo elekcyjne należące kiedyś do [[Wergundia|Federacji Wergundzkiej]], umiejscowione w okolicach [[Liryzja (kraina)|największej delty rzecznej]] Kontynentu. Znane z niegdyś istniejącego największego miasta-portu handlowego - [[Birka|Birki]].

== Rys historyczny == [[File:liryzja5.jpg{{RamkaInfo|uprighttresc=0.65|frameless|border|left]]Liryzja rozpoczęła swoją historię wraz wędrówką ludów Fiordu w dół Sankary. W przeciągu kilku dekad stała się centrum politycznym i gospodarczym całego ludzkiego świata na zachód od Bramy Itharos. Stamtąd też ruszyła ekspansja na północNie kopiujemy historycznych rozwiązań, aż po dalekie fiordy według legend mających być krainą “miodem i mlekiem” płynącą. Połowa V wieku była szczytem potęgi Liryzjidlatego nie należy przenosić żywcem rzeczywistych wzorców. Jej terytoria obejmowały wszystkie wybrzeża: od najdalej wysuniętych peryferii FiorduAle jeśli szukasz strojów, przez wybrzeża [[Trynt i Fiord (kraina)|Tryntu]]imion, ujście Wielkich Rzek, aż po Mercję nazw i granicę z [[Księstwo Talsoi|Talsoi]] - wyłączając półwysep [[Shamaroth]]. Kres potęgi Liryzji przyszedł wraz z końcem V wieku. Najpierw doszło do buntu jarlów na Fiordzie i utraty owej bezcennej kolonii. Krótko potem zbuntowany książę Hakon Tradamon doprowadził do oderwania się Askaronu i utworzenia księstwa [[Trynt|Tryntu]]. Nim Liryzowie zdołali przedsięwziąć jakiekolwiek kroki przeciw jarlom czy Tradamonitomgeneralnie klimatu to podpowiadamy, przez północne dorzecze Sankary przetoczyły czym można się nowe ludy, zwane Ludami Rzekiinspirować. <br><br>'''Liryzja, ostatecznie zrezygnowawszy z mocarstwowych ambicji, stała się niedużym państwem, który jednak skupiał w sobie niemal cały ludzki handel morski i rzeczny na świecie. Z biegiem lat coraz większą kontrolę nad państwem zaczęła przejmować Liga Kupiecka, dodatkowo wzmacniając powiązania ''' ma aspekty Rusi nowogrodzkiej (centralne miasto handlowe Liryzji ze światem i zwiększając jej bogactwo, lecz ubezwłasnowolniając ją pod względem militarnym. Pod względem ekonomicznym ) i rozwojowym dla Liryzji najlepsze okazały się być lata 896-900, kiedy to Birka stała się portem macierzystym większości ekspedycji na Za-południe. Birka była neutralna, Birka dzięki swojemu bogactwu i kontaktom potrzebna była wszystkim krajom na równi. Birka była nietykalną potęgą... Wszyscy o tym wiedzieli, dopóki nie pojawił się ktoś, kto nie wiedział.  Neyestecae, władczyni państwa [[Qa]] na Zapołudniu, decydując o inwazji na wybrzeże [[Wergundia|Wergundii]], zażądała od władz Birki bezwzględnej kapitulacji. Po odmowie miasto Birka zostało zmiecione z powierzchni ziemi najpotężniejszą bombą minerałową, jakiej użyto w czasie całej wojnykupieckich republik włoskich. }}

Dla Zapołudnia bowiem port w Birce był symbolem kolonialnych wypraw, jakie podejmowano na ziemie Qa, i upokorzeń z tym związanych[[File:liryzja5. Wybuch położył kres największemu miastu Liryzji i największemu portowi znanego świata, ruiny, pokryte minerałową mgłą, uniemożliwiały wejście tam przez kolejne dziesięciolecia.  Liryzja, w wyniku powyższych działań wojennych, stała się państwem zależnym od najeźdźcy i gubernatora Qa, stacjonującego na tych ziemiach.  === Ruiny miasta Birka ===W 911 roku ruiny miasta Birka zostały odgrodzone wojskowym kordonem i szerokim pasem bezpieczeństwa od reszty Liryzji. Przyczyny tego stanu rzeczy poznano dopiero później, w 937 roku, kiedy wyszły na jaw mechanizmy działania bomby minerałowej, która wybuchła w Birce. Przerażający stopień zniszczeń okazał się być dziełem nie tylko bomby, ale także mieszających się w to sił nadprzyrodzonych.  === Czas Ciemności ==jpg|upright= Lata okupacji Zapołudnia były dla Liryzji czasem anarchii i chaosu. Kraj został wydrenowany z bogactw i właściwie pozostawiony sam sobie. Więzi między poszczególnymi regionami, miastami i osadami pękły. Zapołudniowym okupantom była na rękę rosnąca anarchia, rozpad więzi społecznych i struktur państwa. Liryzja funkcjonowała dzięki szlakowi handlowemu wzdłuż Sankary, gdy tego zabrakło, zabrakło też podstawy ekonomii kraju.  === Po odzyskaniu wolności ===W roku 937 Liryzja stanowiła smutny obraz anarchii i zniszczenia. Mieszkańcy funkcjonowali w mafijnych układach, próbując zastąpić strukturę państwa jakimkolwiek aparatem wprowadzającym porządek, w efekcie otrzymując społeczeństwo przesiąknięte przestępczością i zbrodnią.  === Thing Liryzyjski ===Najsilniejsza z rodzin liryzyjskich, Rosgalenowie, doprowadziła w 937 r. do zwołania ogólnokrajowego Thingu, który podjął decyzje o dalszych losach kraju. Liryzja odrzuciła propozycję dołączeniem do [[Trynt|Tryntu i Fiordu]] jako trzecie księstwo unii, odrzuciła także wizję samodzielnego zaprowadzenia porządku na własnym terenie. Zwyciężyła koncepcja dołączenia do [[Wergundiaframeless|Federacji Wergundzkiej]] jako księstwo elekcyjne. Księciem elektorem wybrany został bohater z III bitwy pod Arden, [[Kanon postaci#Postaci fabularneborder|Rorik Rosgalenright]], paladyn Modwita. === Ponowna inwazja ===Rok później przez kraj przetoczyła się kolejna fala najazdu Zapołudnia. Wergundzkie tymeny nie były w stanie zatrzymać inwazji armii Utzyao, która zatrzymała się dopiero pod Akwirgranem. Paradoksalnie jednak mobilizacja i wspólna obrona wybrzeża odniosły pozytywny skutek w mentalności zniszczonego kraju. Ludzie odzyskiwali poczucie godności i wiarę w możliwość decydowania o sobie.  === Odbudowa ===Po dwóch latach od przejścia Utzyao odbudowa Liryzji trwała na dobre. Wsparcie wielkiego mocarstwa dawało stabilność ekonomiczną, dobrą podstawę do odbudowy ładu społecznego. Ród Rosgalenów stał się najpotężniejszą siłą polityczną małego księstwa, sprawnie zarządzając wojskiem, handlem i innymi aspektami państwa.  Najpoważniejszym projektem była Nowa Birka (z czasem to dawne ruiny zaczęto określać jako Stara Birka). Port powstawał dzięki przekopaniu kanałów, umożliwiających dostęp z wszystkich czterech, łączących się w delcie rzek. Obejmował rozmaite nowatorskie rozwiązania technologiczne i pomysły uzdolnionych inżynierów, takich jak Patlin. Patlin był Qa, obrał sobie za cel życiowy naprawienie wyrządzonych w Birce zniszczeń, służąc swoją wiedzą i wizjonerskim podejściem.  Mimo zaangażowania znacznych środków, także przez Federację i inne zainteresowane podmioty, budowa miała potrwać jeszcze wiele lat. Zdawało się jednak, że Liryzja ma szansę po latach upadku powrócić na drogę rozwoju i dobrobytu.  === Nowe technologie i nowa przyszłość ===Sytuację znacząco zmienił lawinowy rozwój technologii magicznych. W Nowej Birce już pod koniec 942 r. ruszyła eksperymentalna maszyna, służąca do pogłębiania sztucznych kanałów. Maszyna zastępowała pracę kilkuset ludzi, a energię czerpała bezpośrednio z sieci geomantycznej.  Zaplanowane na 950 r. otwarcie głównego portu zostało przesunięte na lato 944 r., a port Nowa Birka stawał się najbardziej nowoczesnym i rozwiniętym miastem całej Północy.  W wergundzkiej wojnie domowej Liryzja stanęła po stronie książęcej. Dzięki inwestycjom w Birce prowergundzkie rządy rodu Rosgalenów miały spore poparcie. Przez ostatnie lata przestępczość została zredukowana, odtworzono stocznie na wybrzeżu, odbudowano handel wzdłuż Sankary, a zakończenie prac nad kanałem miało stać się zwieńczeniem olbrzymiego wysiłku odbudowy przedwojennej metropolii handlowej.=== Kryzys geomantyczny ===W 950 roku w czasie kryzysu geomantycznego w ataku eskhar poległ książę elektor Rorik Rosgalen. Wraz z jego śmiercią skończyła się okres pro-wergundzki w historii kraju. Wkrótce liryzyjski thang zdecydował o zerwaniu umowy z Federacją i zniesieniu protektoratu. Pozostawiono co prawda korzystne umowy celne, ale Liryzja trwale odłączyła się od Wergundii, korzystając z absolutnego braku możliwości reakcji protektora. Po roku wybrano także nowego władcę, była to Freyra Aslodottir Rosgalen. Port w Nowej Birce rozwijał się z każdym rokiem, bogacąc się teraz na obsłudze dwóch szlakow handlowych - starego na Sankarze i nowego Szlaku Wedry. Towary z Ofiru, a przez Ofir także z Pethabanu, podążały na Zapołudnie, stamtąd zaś docierały transporty mineralu do rdzeni, zas jedni i drudzy płacili miastu cło i skład.Nowa Birka stała się także główną siedzibą Kompanii Nowej Magii, a także stolicą Kongresu Wolnych Narodów.   == Mentalność == {{RamkaInfo|tresc=Nie kopiujemy historycznych rozwiązań, dlatego nie należy przenosić żywcem rzeczywistych wzorców. Ale jeśli szukasz strojów, imion, nazw i generalnie klimatu to podpowiadamy, czym można się inspirować.<br><br>'''Liryzja''' ma aspekty Rusi nowogrodzkiej (centralne miasto handlowe) i kupieckich republik włoskich. }}

[[File'''Pełna/ formalna nazwa kraju:liryzja4.jpg|upright=0.55|frameless|border|left]]Liryzowie to potomkowie żeglarzy z Fiordu, po których odziedziczyli odwagę, waleczność, oraz upór. Przez lata niestraszna im była ciężka praca oraz wyrzeczenia mające doprowadzić do wszelkich profitów. Dodatkowo ze względu na charakterystykę ich kupieckiego państwa wykształcił się w nich talent do kombinowania, który z czasem przerodził się w czyste cwaniactwo. Lud liryzyjski znany jest ze swego zamiłowania do kalkulowania mającego prowadzić do rozsądnych decyzji. Nie przepadają za zbytnim ryzykiem ani brawurą. Jako lud handlarzy byli niezwykle otwarci wobec innych kultur i ludów, handlowali z każdym, kto chciał zawitać do ich miast. I pomimo, iż preferowali słowne rozwiązania konfliktów, to potrafili stanąć również w obronie swego kraju oraz stolicy, która była jakoby definicją ich mentalności. Bo każdy Liryz był jak Birka. A Birka była miastem dumnym i potężnym. Gdy zabrakło Birki, zabrakło tego co ich definiowało. ''' Księstwo Liryzji<br><br>

== Wygląd =='''Położenie i sąsiedzi:''' Liryzowie niezwykle silnie nawiązują strojami Liryzja leży w dorzeczu rzeki Sankary oraz przy jej ujściu do ziemmorza. Historycznie kontrolowała wiele wybrzeży północnego świata, z których się wywodzili, jednak z tradycją w symbiozę weszły też warunki ekonomiczne, a jako że handlarze zwykli oceniać swych klientów, ubiór stał się niezwykle tym obszary sięgające Fiordu i Tryntu. Obecnie jest mniejszym państwem skupionym wokół ujścia rzek i portu Birka. Stanowi ważny punkt na szlakach handlowych łączących północ z Zapołudniem oraz handlem rzecznym prowadzącym w liryzyjskiej kulturze. Przede wszystkim liczy się schludność noszonych strojów, za nimi zaś podążało bogactwo i dobry smakgłąb kontynentu. <br><br>

[[File'''Ustrój:liryzja3''' Liryzja posiada system rządów oparty na Thing'u – zgromadzeniu kupców i możnych obywateli.jpg|upright=0.7|frameless|border|right]]Mężczyźni zwykli nosić tak zwane kaftany liryzyjskie, wykonane W jego skład wchodzi pięciu przedstawicieli Ligi Kupieckiej oraz dziesięciu bojarów z barwionej wełny, z poprzecznymi pasami na piersiBirki. Zapinane są one na cynowe lub kościane guzikiOrgan ten podejmuje decyzje dotyczące polityki wewnętrznej, zaś wykończone jedwabnymihandlu, ozdobnymi taśmami szerokimi na pięć palcówtechnologii oraz polityki zagranicznej. Pod tym okryciem nosili proste koszule wiązane pod szyją. Tak jak ich fiordyjscy przodkowie, tak Władza polityczna jest więc silnie powiązana z majątkiem i Liryzowie ukochali sobie szarawary idące w parze z owijaczami lub wysokimi butami, niechętnie zamieniają je na wąskie spodnie jeśli zachodzi taka potrzeba. W chłodne dni sięgali po płaszcze na kroju prostokąta zapinane na lewej piersi srebrnymi lub złotymi broszami. Wśród mężczyzn popularne były również pierścienie, zwłaszcza zawierające rzadkie kamienie szlachetnewpływami gospodarczymi. <br><br>

== Państwo '''Najważniejsze elementy historii:''' *Powstanie Liryzji podczas migracji Ludów Fiordu*Złoty okres potęgi handlowej i społeczeństwo ==ekspansji morskiejSpołeczeństwo w Liryzji opierało się przede wszystkim na handlu, dlatego też osoby o największym majątku miały znaczenie największe. W ten oto sposób krajem zaczął rządzić Thing, w którego skład wchodziło pięciu kupców należących do Ligii *Bunt jarlów Fiordu i powstanie Tryntu*Dominacja Ligi Kupieckiej obywatelstwa liryzyjskiego, oraz dziesięciu bojarów z *Zniszczenie Birki. Każdy bombą minerałową podczas wojny z członków Thingu mógł zostać odwołany przez pozostałych przy przewadze głosów 2:1 lub w przypadku utracenia majątku, wtedy Qa*Okupacja i okres anarchii*Thing Liryzyjski i wybór Rorika Rosgalena na jego miejsce powoływano kandydatów, zaś reszta Thingu decydowała głosowaniem, który z nich zajmie miejsce poprzednika. Wszelkie działania wewnątrz księcia elektora*Odbudowa państwa, jak wybieranie Naczelnika Straży, Komesów oraz przewodniczących innych organów państwowych leżało w decyzji Thingu. To samo dotyczyło polityki zagranicznej. i budowa portu Nowa Birka*Zerwanie zależności od Wergundii po śmierci Rorika Rosgalena<br><br>

Władza państwowa miała największy wpływ '''Stereotypowe cechy:''' *Pragmatyzm i chłodna kalkulacja*Kupiecka mentalność*Otwartość na życie zwykłych obywateli w zakresie działań handlowych oraz rozwoju technologii. Mówiono również, że rektor Akademii Magii Wody jest zależny od niektórych decyzji Thingu. handel z obcymi kulturami*Egoizm i indywidualizm po upadku Birki<br><br>

=== Warstwy społeczne ==='''Stereotypowy wygląd:''' W przeciwieństwie do innych krajów*Schludne, w Liryzji brakowało jako takiej szlachty, przez wzgląd na to, że tytuł można było dostać za wieloletnie obywatelstwo idące w parze bogato zdobione stroje*Kaftany z barwionej wełny z określonym majątkiem oraz wkładem w rozwój państwa. W ten oto sposób na szczyt drabiny społecznej wypłynęli bojarzy, w większości bogaci kupcy, filantropi ozdobnymi pasami*Szarawary i ofiarodawcy - oczywiście w granicach liryzyjskiego rozsądku. Zaraz po bojarstwie rozciągała się cała klasa mieszczańska, w większości rzemieślnicy, pomniejsi handlarze wysokie buty lub owijacze*Brosze i żeglarze, wszyscy ci, którzy zaopatrywali stolicę oraz poszczególne miejscowości. pierścienie z kamieniami szlachetnymi<br><br>

Pogardzano zaś tymi, którzy nie potrafili radzić sobie w życiu '''Sojusze/ sympatie:''' *Federacja Wergundzka*Trynt i którym zabrakło uporu, by wytrwać w drodze do wyznaczonego celu. Nizina społeczna to wszyscy ci, którzy nie pracują. W mentalności liryzyjskiej próżniactwo jest niczym największa zaraza, dlatego napiętnowują tego typu osoby, odrzucając je na margines społeczeństwa.Fiord*Miasta handlowe i kupcy z wielu krajów<br><br>

'''Popularne imiona męskieWażne postaci historycznie:''' Aegir, Aleksiej, Bjarn, Bork, Dalemir, Dalimir, Dargis, Dymitr, Erdiwn, Ewgerd, Ignat, Matwiej, Mord, Mykola, Nikolai, Oleg, Olgimund, Semen, Skid, Vakar, Vestar.'''Martwi:''' *Rorik Rosgalen – książę elektor Liryzji*Neyestecae – władczyni Qa odpowiedzialna za zniszczenie Birki

'''Popularne imiona kobieceŻywi:''' Alisja, Aud, Halla, Kadlin, Letisja, Olga, Osk, Runna, Sasylia, Savka, Skadi, Svana, Zoria.*Freyra Aslodottir Rosgalen – władczyni Liryzji*Patlin – inżynier odbudowy Nowej Birki<br><br>

'''Poprawna odmiana nazwy państwa:'''<table border== Wojsko =="1"> <tr> <th>Przypadek</th> <th>Forma</th> </tr> <tr> <td>Mianownik</td>[[File:liryzja1.jpg|upright=0.55|frameless|border|right]] <td>Liryzja przez ponad czterysta lat nie miała ambicji do stania się militarnym cesarstwem, nietykalność zapewniał jej szereg układów handlowych oraz podpisanych umów. Nie oznacza to jednak, że Liryzowie pozostawali bezradni. Przeznaczeniem armii jest obrona stolicy do momentu aż Thing nie zakupi właściwej, najemniczej armii. Stąd duży nacisk kładziony jest na ciężką piechotę, organizowaną na wzór dakońskiej. Armie najemnicze tworzone w razie wybuchu wojny są zawsze barwnymi zbieraninami pośród których można znaleźć absolutnie wszystko – od dzikich orków, przez bitnych Terali, po walczących w falangach Ofirczyków. Ostatni raz w historii mobilizację wojsk Liryzja przeprowadziła w 858 roku, obawiając się chaosu związanego z rozpadem imperium Eudomara. Ostatni raz walczyła zaś w 825 roku z wojskami Elmeryka. Wojskami dowodził wybierany przez Thing raz na cztery lata Naczelnik Straży Birki. </td> </tr> <tr> <td>Dopełniacz</td> <td>Liryzji</td> </tr> <tr> <td>Celownik</td> <td>Liryzji</td> </tr> <tr> <td>Biernik</td> <td>Liryzję</td> </tr> <tr> <td>Narzędnik</td> <td>Liryzją</td> </tr> <tr> <td>Miejscownik</td> <td>Liryzji</td> </tr> <tr> <td>Wołacz</td> <td>Liryzjo</td> </tr></table>

Główne jednostki będące na stałym utrzymaniu Liryzji to'''Poprawna odmiana narodowości: tarczownicy (walka w szyku, utrzymanie pozycji), konnica (walka podjazdowa, utrzymywanie łączności), harcownicy (walka zaczepna), strażnicy (pilnowanie porządku).'''<table border="1"> <tr> <th>Przypadek</th> <th>Forma</th> </tr> <tr> <td>Mianownik</td> <td>Liryz / Liryzka</td> </tr> <tr> <td>Dopełniacz</td> <td>Liryza / Liryzki</td> </tr> <tr> <td>Celownik</td> <td>Liryzowi / Liryzce</td> </tr> <tr> <td>Biernik</td> <td>Liryza / Liryzkę</td> </tr> <tr> <td>Narzędnik</td> <td>Liryzem / Liryzką</td> </tr> <tr> <td>Miejscownik</td> <td>Liryzie / Liryzce</td> </tr> <tr> <td>Wołacz</td> <td>Liryzie / Liryzko</td> </tr></table>